Amateur verslaat kampioen

Door de drukte rondom het Nederlands Kampioenschap in Leeuwarden heeft u van mij nog de uitslag van de play-offs om het clubkampioenschap uit de landelijke KNSB-competitie te goed.

Gezien het feit dat het team uit Breda, dat tegenwoordig onder de sponsornaam ZZICT te boek staat, in de finale opnieuw met dikke cijfers afrekende met de eeuwige rivaal HSG uit Hilversum, ontbrak de noodzaak om hier direct op in te spelen. Deze nieuwe landstitel is inmiddels al weer de achtste op rij en daarmee treedt het voormalige De Variant onder de bezielende leiding van voorzitter Henk Verstappen in de voetsporen van vijftienvoudig kampioen Volmac/Rotterdam. De uitslag van 8-2 doet vermoeden dat er sprake was van een walk-over, maar gezien het verloop van de partijen was dat geenszins het geval. Ten minste drie HSG'ers klaagden na afloop te weinig te hebben gekregen en misschien was dat ook wel zo.

Verstappen vond het allemaal wel best, zeker gezien het feit dat hij na afloop door de KNSB in het zonnetje werd gezet vanwege zijn verdiensten in de schaakwereld. Hij werd lid van verdienste en kreeg daarvoor een mooie speld uitgereikt. Daarmee waren de bange momenten die ZZICT had doorgemaakt in de halve finale tegen het amateurteam Zukertort/Amstelveen weer snel vergeten. De profs uit Breda waren namelijk ternauwernood ontsnapt aan een mogelijke uitschakeling. Aangezien ZZICT door de amateurs sterk en onbevangen tegemoet werd getreden mocht Breda in zijn handjes klappen met de uiteindelijke overwinning van 6-4. De Amstelveners werden op het goede spoor gezet door hun eigen meester Maarten Solleveld die na zijn klinkende overwinning in de reguliere competitie op grootmeester Ivan Sokolov opnieuw een hoge ratinghouder aan zijn zegekar bond. Ditmaal was de Duitser Gustafsson zijn slachtoffer. Ook de jeugdige Robert Ris (15 jaar) slaagde erin een Duitse meester (Siebrecht) omver te krijgen.

Maar deze prestaties vielen in het niet bij wat er gebeurde aan het eerste bord. Daar moest schaaktrainer Menno Okkes met zijn bescheiden rating van 2305 optornen tegen niemand minder dan de Nederlandse kampioen Loek van Wely, rating 2675. En niet altijd voorspelt professor Arpad Elo de juiste uitslag. Okkes toonde geen enkel ontzag voor zijn grote tegenstander en wist hem in een regelrechte koningsaanval onderuit te halen. Hieronder deze memorabele partij.

Menno Okkes - Loek van Wely

1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. Lb5 g6 4. 0-0 Lg7 5. Te1 e5 6. b4!? Pxb4 7. Lb2 a6 8. a3 axb5 9. axb4 Txa1 10. Lxa1 cxb4 11. Lxe5 Lxe5 12. Pxe5 Pe7 13. d3 0-0 14. Pd2 d6 15. Pef3 Le6 16. Da1 Pc6 17. Db2 Db6 18. Pb3 Ta8 19. h4! Wit aarzelt niet en creëert kansen op de koningsvleugel omdat zwart op de damevleugel snel vorderingen boekt.

19. ... h6 20. h5 g5 21. Df6 Lxb3?! Erg link, terwijl zwart na 21. ... Kh7 22. Pbd4 Pxd4 23. Pxd4 Dd8 zwart niets te vrezen zou hebben gehad.

22. cxb3?! Wellicht mist Okkes hier al een direct kans op de winst. Eelke Wiersma geeft in het weekblad Schaaknieuws de mogelijkheid 22. Dxh6!? aan met als mogelijk vervolg 22. ... Le6 23. Pxg5 Dd4 24. Pxe6 fxe6 25. Te3 Ta1+ 26. Kh2 Pe7 27. Tf3 De5+ 28. g3 en wit wint. Daar valt nauwelijks een speld tussen te krijgen.

22. ... g4 23. Ph2 g3 24. Pg4 gxf2+ 25. Kh2! Okkes heeft uitstekend gezien dat zwart op kunstige wijze matgezet wordt na 25. ... fxe1D? 26. Pxh6+ Kh7 27. Dxf7+ Kh8 28. Df6+ Kh7 29. Dg6+ Kh8 30. Pf7.

25. ... Pe5 26. Pxh6+ Kh7 27. Tf1 De3

(zie diagram 1)

Diagram 1

28. d4! Een heel knappe zet. Niet alleen het zwarte paard maar ook de zwarte dame hebben belangrijke verdedigende taken en die worden zo ontregeld.

28. ... Dxd4?! ,,Van Wely speelt op winst'', wist een deskundige toeschouwster te vertellen. Zoals in het verleden zo vaak gebeurde krijgt hij daarna het deksel op zijn neus. Na 28. ... Dxh6 29. Df5+ Kg8 30. dxe5 zal, hoewel wit nog altijd beter staat, remise de meest waarschijnlijke uitslag zijn.

29. Txf2 Ta1 Deze zet lijkt te optimistisch. Nu lijkt mij 29. ... Ta6! de aangewezen zet. De actieve witte dame dreigt verdreven te worden met ... d6-d5. Er kan volgen: 30. Tf4 d5 31. Dg7+ Kxg7 32. Pf5+ Kh7 33. Pxd4 en dit eindspel is hooguit een fractie beter voor wit.

30. Df4 Dd1?

Diagram 2

Van Wely gaat nu echt te ver. De enige kans op redding bestond in 30. ... Dc5 31. Pf5 Dc1 en zwart mag nog hopen dat hij de aanval in bedwang kan houden.

31. Dg5! f6 32. Dg8+ Kxh6 33. Dh8+ Kg5 34. Dxf6+ En opgegeven. De grootmeester wordt matgezet! (1-0)