'Nooit meer 1953'

,,Tot hoe hoog stond het water?', luidt de openingsvraag van prins Willem-Alexander. Hij zit aan tafel met vier bejaarden, allen overlevenden van de watersnoodramp. Voor het eerst heeft de koninklijke hoogheid meegewerkt aan een documentaire.

Bijzonder, dat zeker. De troonopvolger in een dubbelrol als journalist en als deskundige. Zijn feitenkennis is indrukwekkend, hem ingefluisterd door Rijkswaterstaat. Zijn interesse lijkt oprecht. Toch mist er iets, in de 35 minuten durende reportage 'Nooit meer 1953'.

,,Waterbeheer is langetermijnplanning. De Deltawerken hebben meer dan veertig jaar gekost om af te komen, we moeten dus constant met waterbeheer bezig zijn. We kunnen niet achterover leunen en denken dat Nederland veilig is. Nederland is nog nooit zo veilig geweest, maar we moeten er wel aan blijven werken.'

Het is de deskundige die spreekt, voor wie twijfelt. Willem-Alexander wijst op de voorspellingen van het KNMI, die voor deze eeuw uitkomen op twaalf procent meer neerslag, twee graden temperatuurstijging en zestig centimeter stijging van de zeespiegel.

,,Om de problemen die daaruit voortvloeien te voorkomen, moeten de dijken op de juiste hoogte en sterkte worden gebracht en moeten we rivieren meer de ruimte geven voor overloopgebieden. Doen we dat niet, dan zullen rivieren in toenemende mate die ruimte zelf nemen, met alle overstromingsrisico's van dien.'

Da's waar, maar niet nieuw. Kroonprins Willem-Alexander specialiseert zich al enige jaren in het watermanagement. Desondanks weet verslaggever Pieter Jan Hagens, op zoek naar zijn visie, hem niet meer te ontlokken dan een voorzichtige waarschuwing, een 'zou kunnen'.

,,Het is van groot belang om te blijven investeren in goed waterbeheer in ons land, willen we een watersnoodramp als in 1953 voorkomen. Niets doen heeft grote gevolgen. Het zou zelfs zo erg kunnen zijn, dat als we niets doen, zowel voor de rivieren als voor de zee, dat dat betekent dat alles wat wij geïnvesteerd hebben in de Deltawerken, aan het einde van deze eeuw teniet is gedaan.'

Maar is hijzelf geschrokken van de toekomstige gevaren? Hoeveel uur per week verdiept hij zich in de materie? Wat is het belangrijkste inzicht dat de studie hem heeft verschaft? En wat betekent water, zoet en zout, voor zijn familie? Zijn oma bezocht vijftig jaar geleden de getroffen gebieden: ,,Hoe klein is de mens tegenover de kracht van de natuur.' Heeft zij daar ooit over verteld? Zijn moeder verklaarde de Deltawerken in 1986 voor geopend: ,,De lage landen waren eeuwenlang een onzeker bezit. Water bleef onze vriend en vijand. Zonder dijken zou de helft van ons land tweemaal per dag door zee worden overspoeld.' Kan hij zich deze dag nog herinneren als een bijzondere?

Het blijft onbesproken. En niet omdat de Rijksvoorlichtingsdienst de onderwerpen verbood. Maar omdat Hagens er niet naar heeft geïnformeerd, hoewel de sfeer ontspannen was. Zegt hij.

,,Hij was heel gewoon. Ik had voortdurend de neiging om je en jij te zeggen. Dat is ook een paar keer gebeurd, maar dat hebben we eruit geknipt. We zijn twee dagen met elkaar opgetrokken voor de opnames. Daarvoor ben ik een paar keer op paleis Noordeinde geweest, want je merkt wel dat alles van te voren duidelijk moet worden afgesproken. Willem-Alexander voelde zich echt mede-verantwoordelijk.'

Dat is vooral te merken aan het gesprek met de vier bejaarde ooggetuigen. De prins stelt meer vragen dan Hagens.

Het levert ontroerende, soms aangrijpende anekdotes op. Ook toont 'Nooit meer 1953' stemmige zwart-witbeelden. Indrukwekkend, maar daarvoor is het niet nodig om een prins op te voeren. Het beetje extra wat door zijn medewerking verwacht mag worden, ontbreekt.