Moslim moet vooruit

De directeur van het ROC-Amsterdam, de grootste onderwijsinstelling voor beroepsonderwijs en taallessen, wil leerlingen verbieden een chador te dragen. Dat is een kledingstuk dat op een oogspleetje na het lichaam van een vrouw bedekt laat. Het ROC leidt onder andere vrouwen op voor functies in kinderdagverblijven en dan moet je niet alleen verbaal maar ook non-verbaal kunnen communiceren. En dat lukt niet helemaal in zo'n bunkerpak.

Terecht stelt directeur Verlaan dat hoofddoeken juist géén issue meer zijn. Neem Albert Heijn, de Makro of Dirk van den Broek, waar zelfs hoofddoeken in de eigen kledinglijn worden ingevoerd, voor wie dat wil uiteraard. De grote overwinning is dat het dragen van een hoofddoek mag. Wat dat betreft is er een stap vooruitgezet met de integratie van islamitische vrouwen en meiden.

Moslims moeten echter niet met hun rug naar de samenleving staan. Het is belangrijk dat ze Nederlands leren, dat ze deel uitmaken van oudercommissies en buurtorganisaties. Als ze willen, moeten ze een bepaalde bagage meebrengen. Een zekere trots op wie ze zijn. Zich niet schamen voor het feit dat hun ouders uit een of ander dorp gekomen zijn, maar zich ervan bewust zijn dat die ouders met hun emigratie juist de eerste stap gezet hebben op het pad dat hij of zij nu verder volgt. Vooruit en niet terug. Richting moderniteit.

Wie een chador wil dragen (of daartoe gedwongen wordt) heeft daar recht op, maar leeft dan wel in het verkeerde land. De moefti (de hoogste schriftgeleerde) van Marseille, Sobeir Bensheikh, heeft een paar maanden geleden terecht gezegd dat de moderne hoofddoek van een jonge vrouw haar diploma en beroepservaring zijn: daarmee bewijst zij haar onafhankelijkheid en eerbaarheid.

Integratie is niet het probleem van trots op de eigen cultuur, maar een probleem van het gebrek aan trots: Nederlanders die hun taal versjacheren, de kwaliteit van hun kaas als een natuurfenomeen beschouwen en niet als een resultaat van generaties lang hard werken en hun deltawerken zien als iets dat vooral geld gekost heeft. Ik ben als migrant trots dat ik woon in een land waar Smit-Tak als bergingsbedrijf de Koersk-onderzeeër geborgen heeft en geholpen heeft de milieuramp van de Prestige voor de kust van Spanje te beperken. Ik zie de Nederlandse vrienden van mijn oudste zoon de muziek en dansvoorkeuren van hem overnemen en omgekeerd. Tarkan, raï, hip-hop, house.

Ik ken het gevoel van Lodewijk van Deyssel: liever heimwee naar Holland dan Holland, maar waarom heb ik dan altijd heimwee naar Nederland als ik in Turkije ben? Vanwege de vrijheid, ook die van religie, die verankerd is in een democratische traditie. De grenzen die mij gesteld worden door de democratie geven mij alle ruimte voor mijn ontwikkeling.

Wat de directeur van het Amsterdamse ROC heeft gedaan, is een daad van moed. 'Nee zeggen tegen het onderdrukken van vrouwen, maar dan op een functionele manier. De school kiest voor de maatschappij op een manier die ruimte laat aan persoonlijke ontwikkeling.