Oude wijn in nieuwe zakken

Tegenover Katja Schuurmans en Bridget Maasland vatte dezer dagen premier Balkenende de politieke betekenis van het achterliggende jaar kort en bondig samen. Zelfs als de LPF straks maar een kwart van de zetels haalt, dan nog gaat wat hem betreft de politieke vernieuwing gewoon door.

De premier had niet beter tot uitdrukking kunnen brengen dat we in 2002 een politieke omwenteling hebben meegemaakt, een jaar waarin definitief werd afgerekend met de oude politiek. Voor ons ligt een politiek landschap waarin geen achterkamertjes meer bestaan, waarin de politieke elite niet meer bezig is met zichzelf, maar uitsluitend nog met de burger om wie het allemaal begonnen is. Vanzelfsprekend staat in die nieuwe wereld de veiligheid hoog genoteerd, zullen de wachtlijsten verdwijnen en doet iedereen zijn best te integreren, al dan niet onder dwang.

Met de premier willen we graag geloven dat dit visioen in vervulling gaat. Maar ondertussen dicteert de werkelijkheid dat er het afgelopen jaar vooral niet is geregeerd. In april blies een zielloos geworden kabinet-Kok de laatste adem uit. Het daarop volgende kabinet-Balkenende hield al ruziemakend en proefballonnetjes oplatend slechts 86 dagen stand. Merkwaardig genoeg legde het pas daarna daadkracht aan de dag, in demissionaire status, toen het te laat was dus.

Eigenlijk is het een wonder dat Nederland dit jaar zonder politieke leiding betrekkelijk moeiteloos is doorgekomen. Dat zegt iets over de geestkracht van de natie die zich kennelijk ook zonder regering goed kan redden. Deze onverstoorbaarheid bewijst dat bij alle nieuwe politiek vooral de continuïteit groot is geweest. Toen het echt op daadkracht aankwam gaf het poldermodel de toon aan. De sociale partners sloten als vanouds met het kabinet een akkoord en trokken zo de lijnen voor de toekomst.

Maar hoe dankbaar we hier ook voor mogen zijn, het wordt tijd voor een echte nieuwe regering. Er is werk aan de winkel. Het afgelopen jaar is de aanslag op de publieke sector gewoon doorgegaan, raakte het milieu achterop, verloederde het openbaar vervoer en kwam er van het integratie- en migratievraagstuk weinig terecht. Hoogste tijd om de oude, beproefde wijn in nieuwe zakken te doen.