Karpov brengt Van Wely eerste nederlaag toe Schaken

WIJK AAN ZEE - Doorgaans is Loek van Wely een killer op het schaakbord. Hij wil zijn tegenstander over alle velden van het bord jagen voordat hij de dodelijke combinatie uitvoert. In Wijk aan Zee had de Nederlander in de achtste ronde niemand minder dan Anatoli Karpov aan de haak.

Van Wely kwam met zwart tegen die grote Karpov zo voordelig uit de opening dat hij ging twijfelen. ,,Hij werd bang om te winnen'', zag zijn coach Tsjoetsjelov in de perszaal. ,,Hij ging lang nadenken en durfde de voor de hand liggende, winnende zetten niet meer uit te voeren.'' De faalangst greep de anders zo trefzekere Van Wely in zijn nekvel.

Zijn 23ste zet was een doodgewone blunder. ,,Ik miste iets'', gaf hij ontgoocheld toe. De frustratie droop van zijn lijkbleke gezicht. Karpov wist wel raad met die misgreep. Hij wikkelde pardoes af naar een eindspel waarin zijn toren, loper en paard veel beter samenwerkten dan de twee torens van zwart. Vooral het witte paard huppelde als Bonfire in diens beste olympische dagen over het bord.

Na de 42ste zet kon Van Wely het leed niet langer aanzien en gaf hij op. Een trauma hield hij niet over aan zijn eerste nederlaag. Wel het gevoel dat hij een kans voor open doel had gemist alleen de leiding te nemen in Wijk aan Zee. Door de zwaarbevochten remise van Anand tegen Kramnik werd de achterstand niet groter dan een half punt. Met Polgar en Grisjoek deelt hij de tweede plaats.

Het veld werd gisteren ineen geperst. Sjirov leed zijn tweede opeenvolgende nederlaag, dit keer tegen Grisjoek, en viel terug naar de vijfde plaats met een vol punt achterstand. Daarna volgt het peloton van zes man op anderhalf punt van de koploper. Ver onderaan bungelt Jan Timman met 1,5 uit acht. De grijze eminentie uit Amsterdam ging voor de vierde opeenvolgende keer onderuit. Tegen de Rus Barejev miste hij de mogelijkheid remise af te dwingen.

Zijn verlies viel in het niets bij het drama rond Van Wely. ,,De partij verliep dusdanig dat ik een uitgelezen kans kreeg op de overwinning.'' Van de weeromstuit begon hij licht te hakkelen. ,,Dit was de ideale mogelijkheid om op plus vier te komen.''

De nationale kampioen had eerder van Karpov gewonnen, in Tilburg 1996. ,,Ik voelde geen extra druk'', gaf hij aan. ,,Karpov is een grote speler, maar hij had wel al twee keer verloren in dit toernooi.''

Karpov is zes maanden ouder dan Timman en met zijn 51 jaar de nestor in Wijk aan Zee. Tegen Van Wely koos hij in een gruenfeld-indiër voor een te rustige opzet, waardoor zwart de controle over de partij verwierf. ,,Na 22 zetten stond zwart in hogere zin gewonnen'', zag Tsjoetsjelov. Het drama voor Van Wely moest toen nog beginnen.

In de perszaal keek de ex-Rus handenwringend toe. ,,Loek begon veel te lang na te denken over natuurlijke zetten. Hij zag spoken op het bord.''

Zettenverloop

Wit: Karpov (Rus). Zwart: Van Wely (Ned).

1. d2-d4 Pg8-f6, 2. c2-c4 g7-g6, 3. Pg1-f3 Lf8-g7, 4. g2-g3 d7-d5, 5. Lf1-g2 d5xc4, 6. Dd1-a4+ Pf6-d7, 7. Da4xc4 Pd7-b6, 8. Dc4-c3 Pb8-a6, 9. 0-0 c7-c5, 10. e2-e3 0-0, 11. Pb1-a3 Lc1-f5, 12. Tf1-d1 c5xd4, 13. e3xd4 Pb6-d5, 14. Dc3-b3 Pa6-b4, 15. Lc1-d2 a7-a5, 16. Pf3-e5 Lf5-e6, 17. Db3-a4 Lg7xe5, 18. d4xe5 Le5-g4, 19. Ld2-h6 Lg4xd1, 20. Ta1xd1 Tf8-e8, 21. Pa3-b5 Dd8-d7, 22. a2-a3 e7-e6, 23. h2-h4 Dd7-c6, 24. a3xb4 a5xb4, 25. Lg2xd5 e6xd5, 26. Da4xb4 Te8xe5, 27. Pb6-d4 Dc6-a6, 28. Db4-c3 Da6-c4, 29. Pd4-f3 Dc4xc3, 30. b2xc3 Te5-e7, 31. Td1xd5 Te7-c7, 32. Lh6-d2 h7-h5, 33. Pf3-d4 Ta8-a2, 34. Td5-d8+ Kg8-g7, 35. Le2-f4 Tc7-e7, 36. Pd4-f3 f7-f6, 37. Lf4-d6 Te7-f7, 38. Pf3-d4 Ta2-a6, 39. Kg1-g2 g6-g5, 40. Kg2-f3 Kg7-g6, 41. Kf3-e3 Ta6-a1, 42. Pd4-f3 1-0.