Rond Mollah Krekar blijven veel vragen bestaan

Volgens de geheime dienst zocht Jordanië Mollah Krekar niet wegens drugshandel, maar voor een moordaanslag. Was dit de werkelijke reden voor zijn arrestatie?

AMSTERDAM - Al op de dag dat de Irakees Krekar op Schiphol werd gearresteerd, 12 september, gaf de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) aan justitie door dat hij deel uitmaakt van het terroristisch netwerk Al-Kaida, dat hij de Ansar al-Islam leidt -een groep radicaal-islamitische Koerden- en dat Jordanië hem zocht voor de moord op een Jordaanse inlichtingenman. NRC Handelsblad drukte zaterdag het ambtsbericht van de AIVD af.

Hiermee lijkt duidelijk waarom Nederland koste wat kost probeerde te voorkomen dat Krekar op vrije voeten kwam. Toch blijven veel vragen over.

Krekar woonde met een vluchtelingenpaspoort rustig in Noorwegen, totdat in oktober 2002 uitlekte dat de Noorse veiligheidsdienst hem onderzocht op banden met Al-Kaida.

Het ligt voor de hand dat Europese diensten over Krekar en zijn groep twee belangrijke bronnen hebben: de CIA, en naar Europa gevluchte Koerden. Beide bronnen kunnen er belang bij hebben dat Krekar wordt uitgeschakeld. De Verenigde Staten willen Koerdische groepen in Noord-Irak gebruiken om het regime van de Iraakse dictator Saddam Hoessein aan het wankelen te brengen. Deze zelfde groepen hebben de VS gevraagd om hen te helpen in de oorlog met Krekars aanhang. De Koerden in Europa zijn meestal gematigde moslims die niets ophebben met Krekars fundamentalisme en een eind willen aan de Talibanpraktijken van zijn Ansar al-Islam.

Toen Krekar in september 2002 via Iran naar Noord-Irak probeerde te reizen, werd hij tegengehouden. Waarom? Normaal mocht hij altijd door. Het gezaghebbende Amerikaanse blad The Economist meldde onlangs dat Amerikaanse en Iraanse inlichtingenmensen willen samenwerken. Iran verklaart altijd op te treden tegen terroristen. Maar toch, tot voor kort steunde het land Ansar al-Islam juist.

Iran zette Krekar op een vliegtuig naar Amsterdam. Hier werd hij gearresteerd na een Noorse tip over zijn terroristische activiteiten, meldt NRC. Die dag kwam al een uitleveringsverzoek uit Jordanië, dat zei hem te verdenken van 'misdaden tegen individuen'. Opnieuw een vraag: hoe wist Jordanië dat Krekar hier was?

Het verzoek was niets waard. Nederland heeft met Jordanië geen uitleveringsverdrag. De volgende dag vroeg Jordanië echter opnieuw om uitlevering, nu wegens drugshandel, het énige misdrijf waarvoor Nederland wel zonder verdrag kan uitleveren.

Was dit een vriendendienst aan de VS, zoals Krekars advocaat V. Koppe suggereert? Volgens de Amerikaanse krant Washington Post vragen Egypte, Syrië en Jordanië soms ten behoeve van de VS om uitlevering van vermoedelijke terroristen, opdat de verdachten in deze landen zonder scrupules kunnen worden verhoord. Vaststaat dat minister Donner van justitie de arrestatie besprak met zijn Amerikaanse collega Ashcroft, die formeel niets met de zaak te maken had.

Advocaat Koppe vroeg aan justitie of Krekar in Jordanië voor iets anders dan drugshandel zou worden vervolgd, want dan mocht hij niet worden uitgeleverd. Op 14 november 2002 schreef de Haarlemse officier van justitie N. Vogelenzang hem, na navraag: ,,Het ministerie heeft hierover geen concrete informatie.'' Het AIVD-stuk lag toen echter al lang op het departement.

Vervolgens, omdat Jordanië het uitleveringsverzoek niet kon staven en Donner wel zag aankomen dat de rechter het zou afwijzen, zette de minister Krekar uit naar Noorwegen. Opnieuw overlegde hij niet met zijn OM, wel met 'de Amerikanen'. Waarom? Die Amerikanen werden woedend toen Noorwegen Krekar vervolgens vrij liet rondlopen.

Donner stelt dat hij de AIVD-informatie achterhield, omdat dit niet als bewijsmateriaal mag dienen in een strafzaak. Uitleveringsdeskundigen zijn het er echter over eens dat dit bij een uitleveringszaak irrelevant is. Het lijkt er meer op dat justitie in Nederland nog steeds onwennig meedoet aan de internationale strijd tegen het terrorisme. Advocaat Koppe gaat de Nederlandse staat nu namens Krekar aanklagen wegens onrechtmatig handelen.