Mag de gemeenteraad naar huis gestuurd?

Gemeenteraden moeten, net als de Tweede Kamer, tussentijds ontbonden kunnen worden, wanneer er een crisis is in het bestuur. Minister Remkes (VVD) van binnenlandse zaken wil dat het volgende kabinet de wet daarvoor wijzigt. Aanleiding voor zijn plan zijn de problemen in het gemeentebestuur van Delfzijl.

Een goed idee?

R. Vreeman, burgemeester van Zaanstad: ,,Het is een idee dat serieus uitwerking verdient. Op die manier kun je een vertrouwenskwestie oplossen zoals hier in Zaanstad, waar een grote partij, die een derde van de stemmen heeft gekregen, helemaal uiteen is gevallen. Het is een vervolmaking van het duale stelsel, op de manier zoals ook de landelijke politiek werkt.''

In dat duale stelsel zijn wethouders geen lid meer van de gemeenteraad en kan die hen gemakkelijker wegsturen. Het werd ingevoerd onder Remkes' voorganger De Vries (PvdA). Prof. mr. D. Elzinga, hoogleraar staatsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen, was lid van de adviescommissie die dat duale stelsel voorbereidde.

Een goed idee?

,,Het moet een losse flodder zijn, want in onze commissie is na veel wikken en wegen besloten om dat niet te doen. In het begin zeiden we allemaal: daar kun je naar kijken, maar er zitten te veel complicaties aan vast: hoe lang blijft de nieuwe raad dan zitten bijvoorbeeld? Als dat vier jaar is, raken uiteindelijk alle gemeenteraadsverkiezingen door het jaar verspreid.''

Nou en?

,,Zelf ben ik daar ook wel een voorstander van. Maar het kan het voor de landelijke partijen moeilijker maken om hun lokale afdelingen te steunen. En als je de gemeenteraad tussentijds kunt ontbinden, dan komen er misschien meer crisissen dan nodig. Dan kan het voor een partij aantrekkelijk zijn om, net zoals de VVD in de Tweede Kamer heeft gedaan, 'de stekker eruit te trekken'.''

En waarom mag dat wel aan het Binnenhof en niet in de raadszaal?

,,Nederland heeft landelijk een tamelijk stabiel bestuur. Maar er zijn 489 gemeenten en in sommige daarvan gaat het echt heel anders.''