Turkse advocaten zien niets in rechtszaak

*Door ze op hun nationalisme en islamitische geloof aan te spreken hebben Turkse holdings mogelijk een miljoen West-Turkse Europeanen grote hoeveelheden geld afhandig gemaakt. Islamitische ondernemingen als Kombasan en malafide bedrijven als Jetpa hebben ook Turken in Nederland te grazen genomen.

Bij advocaat Nazmi Türkkol uit Amsterdam hebben de laatste twee jaar ongeveer zeven gedupeerden aangeklopt. ,,Maar ik heb ze weggestuurd. Ik verwacht namelijk niet dat er juridisch een zaak van te maken is. Zo is bijvoorbeeld een onderneming als Kombasan niet in Nederland geregistreerd en hebben alle contacten en betalingen via tussenpersonen plaatsgevonden'', zegt Türkkol. ,,In het begin zijn de zaken goed gegaan en heeft de eerste groep beleggers ook het geld ontvangen. Na de crisis in Turkije konden velen echter niet worden uitbetaald.''

Ejder Köse heeft zelfs met zo'n veertig gedupeerden contact gehad. ,,Dagelijks bellen er nog mensen met de vraag of er iets kan worden gedaan'', laat de Rotterdamse advocaat weten. Maar ook Köse acht een zaak tegen de holdings niet succesvol. ,,Er valt simpelweg niets te halen bij deze bedrijven. Drie jaar geleden heb ik een zaak gehad tegen Jetpa. Het betrof een Amsterdammer die 60000 Duitse Mark had belegd. Het geld heeft hij gewoon in een tasje overhandigd aan een vertegenwoordiger. Vervolgens heeft hij een schriftelijke bevestiging en een kwitantie ontvangen als bewijs. Zij doen dit, omdat hen gouden bergen en rendementen van twintig tot dertig procent worden beloofd.''

Een paar jaar is het goed gegaan, zegt Köse. ,,Maar op zeker moment had de onderneming moeite met uitbetalen en moesten de investeerders 'even op hun geld wachten'. Omdat Jetpa een nevenvestiging had in Nederland heb ik gekeken wat de mogelijkheden waren. De onderhandelingen verliepen aanvankenlijk erg stroef en het bedrijf deelde mee niet te zullen uitbetalen.'' Maar nadat er gedreigd was met een dagvaarding ging Jetpa toch overstag en werd de cliënt contant uitbetaald. ,,In 2001 heb ik geprobeerd een groep te vormen om de belangen van Turkse gedupeerden in Nederland te behartigen, maar hier hebben zich slechts 35 mensen voor aangemeld. Dat was een te kleine groep om mee aan de slag te gaan'', besluit Köse.

Volgens professor Erik-Jan Zürcher, Turkije-kenner verbonden aan de Universteit van Leiden, zijn de praktijken van Jetpa klassieke oplichtingsgevallen. ,,De man achter de holding, Akgündüz, hield de mensen voor dat hij in het plaatsje Siirt een Koreaanse autofabriek wilde laten bouwen. Die fabriek is er nooit gekomen. Het is allemaal een grote zeepbel gebleken die was gebaseerd op bedrog'', zegt Zürcher. Hij verdenkt Jetpa ervan een schijnbedrijf te zijn dat er nooit op uit is geweest de mensen uit te betalen. ,,Dit zijn malafide ondernemingen die met het geld van beleggers hebben gespeeld.''

Kombasan is volgens de Turkije-kenner een ander soort bedrijf. Dit is naar zijn mening een 'veel echtere holding' die door de economische crisis in Turkije in de problemen is gekomen. ,,Turkse aandelen zijn nooit een vetpot geweest. Maar wanneer je aandelen koopt van een onderneming deel je mee in de winst, maar ook altijd in het verlies.'' Zürcher snapt dan ook niet waar de beleggers over klagen.