Vorstgetal van IJnsen

Er zijn verschillende manieren om de vorstmaat van een winter te classificeren. Voor Nederland is dat bij uitstek het Vorstgetal dat enkele decennia geleden door Folkert IJnsen uit het Friese Stiens werd ontwikkeld. Het Vorstgetal, afgekort V, doet recht aan iedere vorstdag gedurende de periode november tot en met maart. Dat is bij een ander bekend wintercriterium, het Koudegetal van Hellmann, niet het geval. Voor de berekening van dat getal is alleen van belang of de gemiddelde etmaaltemperatuur onder nul is geweest. Er gaat dan een hoop kou 'verloren'. Het Vorstgetal is verder opgebouwd uit het aantal ijsdagen en zeer koude dagen (minima onder -10°).

De weging van de laatste twee grootheden is terecht zwaarder ofwel V zal flink groeien als het een week lang continu vriest en het ook nog eens streng vriest. Tot en met gisteren bedraagt V 7,9. Dat houdt in dat we, vanaf 1901, al 13 winters zijn gepasseerd waaronder 6 winters van het klimaatoptimum (na 1987). Deze winters zijn 1988 (V=4,7), 1989 (2,0), 1990 (3,0), 1995 (7,5) en 2000 (4,6). De laatste strenge winter op grond van V was die van 1996 met 47,7.

Dit weekeinde biedt nog schaatsplezier (ijs niet overal betrouwbaar!), na het weekeinde een 'wisse dooi'. Tussen een hogedrukgebied boven het zuidwesten van Europa en depressies die over het noordelijk deel van de Oceaan naar Scandinavië trekken, staat een straffe west tot zuidwestelijke stroming. Daarmee worden zachte luchtmassa's aangevoerd. De temperatuur stijgt naar waarden tussen 5 en 10°, van tijd tot tijd regent het en staat er veel wind. Vandaag is het nog tamelijk vorstig: vanochtend vriest het aanvankelijk matig tot streng, vanmiddag maxima tussen -3 en +1. Verder een geleidelijk overal zwakke zuidwestenwind. Het weerbeeld kenmerkt zich door geregeld zon maar later meer bewolking. De komende nacht van het noorden uit wat neerslag (ijzelgevaar). Verder lichte tot matige vorst: morgenavond in het noordwesten +5° en toenemende neerslagkansen.

Gisternacht en -ochtend plaatselijk wat sneeuw, in de kustgebieden bij een tijdelijk aanlandige wind (passage kleine storing) ook ijsregen (Terschelling) en regen (Zeeland) leidend tot gladde wegen. De temperatuur liep kortstondig op tot boven nul (Vlieland +3°). Gistermiddag regionaal veel zon en in het noordoosten tegen de avond alweer onder -10.