'Tabakswet is in de psychiatrie niet te handhaven'

*,,Tot voor enkele jaren konden we nog wel met de Tabakswet uit de voeten'', zegt Tineke Stikker, juriste van de koepel GGZ Nederland. ,,Een eetzaal of recreatieruimte in een psychiatrisch ziekenhuis moest bijvoorbeeld voor tweederde rookvrij zijn, of er konden speciale rookuren worden ingesteld.''

Sinds 1998 echter gelden ook in de psychiatrie strenge regels. In hallen en gangen mag nimmer worden gerookt. In wachtruimten, huiskamers en recreatiezalen evenmin, tenzij op dezelfde verdieping twee of meer soortgelijke ruimten zijn: de kleinste mag dan worden uitgezonderd van het rookverbod.

Bij nieuwbouw valt daar wel rekening mee te houden. Zo niet op talloze bestaande afdelingen en paviljoens, waar gewoonweg geen geschikte rookruimten te vinden zijn. Naleving van de wet betekent daar feitelijk een totaal rookverbod -en dat wil niemand in de psychiatrie de vaak stevig paffende patiënten aandoen.

De psychiatrie kreeg dan ook een dikke onvoldoende bij een eerste inspectie door de Keuringsdienst van Waren, ruim een jaar geleden. De dienst bezocht dertig psychiatrische ziekenhuizen en achttien riaggs. Die hadden meestal wel een rookverbod ingesteld, maar lang niet altijd in alle ruimten waar dit verplicht is. Hallen en gangen, recreatieruimten en wachtkamers werden regelmatig ten onrechte gebruikt als rookkamer.

Bij die eerste inspectieronde werden nog slechts gele kaarten uitgedeeld. Momenteel is de dienst bezig met een nieuwe inspectieronde langs 200 zorginstellingen -naast psychiatrische ziekenhuizen onder meer ook verpleeg- en verzorgingshuizen. Sinds 1 januari mag de keuringsdienst hierbij boetes uitdelen van 300 tot 2400 euro per overtreding. Dat gaat gebeuren ook, waarschuwt een woordvoerster: ,,Overtreding is overtreding.''

Een belrondje langs verschillende psychiatrische ziekenhuizen maakt duidelijk dat volledige naleving van de Tabakswet er nog lang niet inzit. Daarvoor moet op grote schaal gebouwd en verbouwd worden. Dat kan makkelijk zes tot tien jaar in beslag nemen, voorspelt Tineke Stikker van GGZ Nederland. ,,In de tussentijd is naleving van de wet voor ons niet te doen.''