Vergeet de kennissamenleving maar

Je kunt erover twisten hoeveel vakkennis leerkrachten moeten hebben. Of hoe goed zij op de hoogte moeten zijn van wat er in de samenleving speelt. We hebben echter een probleem als directeuren van basisscholen uitspreken dat ze op deze punten beneden de maat scoren, zoals blijkt uit het zaterdag gepubliceerde onderzoek van de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) en Trouw.

Het betekent dat we als samenleving kennelijk al dik tevreden mogen zijn, zolang leerkrachten maar hetzelfde weten als de leerlingen, zoals een van de directeuren de stand van zaken onder woorden bracht. En overigens zijn de schooldirecteuren van mening dat het belangrijker is dat leerkrachten zorgen voor een veilig klimaat in de klas, respect hebben voor hun leerlingen en hun zelfvertrouwen vergroten.

Dat zijn ongetwijfeld belangrijke zaken. Maar de vraag is toch: zijn we met dit ambitieniveau niet ver afgedwaald van het vroegere ideaal dat de leerling zich moet kunnen optrekken aan de leerkracht, niet alleen wat betreft de omgangvormen, maar ook en vooral op het punt van vakkennis en inzicht in het maatschappelijk gebeuren?

Het is niet de makkelijkste vraag in een tijd waarin veel leerkrachten niet eens meer de moeite nemen om de krant te lezen, of zich op de hoogte te stellen van ontwikkelingen op maatschappelijk en wetenschappelijk terrein en hun taak op school vaak neerkomt op het begeleiden van thema's en projecten, waarin van kinderen verwacht wordt dat ze veel zelf presteren en het initiatief nemen.

Toch zijn die lage rapportcijfers van de schoolleiding een teken aan de wand. Nederland moet zich ontwikkelen tot een hoogwaardige kennissamenleving, heet het in deze verkiezingscampagne. Zo'n samenleving kan alleen maar uit de verf komen als op basisscholen de nodige vakkennis aanwezig is . Die slag lijken we echter te hebben verloren. Er is al jarenlang sprake van een lerarentekort, waardoor er nauwelijks eisen aan leerkrachten worden gesteld, het gebrek aan status van de pabo's is groot en de onderwijsmethode's doen nauwelijks een beroep op de feitenkennis van de docent, of diens inzicht in het maatschappelijk gebeuren.

En de politiek kijkt ernaar en bezweert pathetisch dat Nederland een kennissamenleving moet worden. Vergeet het maar.