Op heilige plaats mag alles behalve censuur

Wat is een heilige plaats? Dat vroeg ze zich bij het stadspastoraat Arnhem af. Ze stelden de vraag aan zes studenten van de kunstacademie. Het stadspastoraat stelt het resultaat tentoon. Op het herentoilet hangt een opblaaspop die Maria moet voorstellen, terwijl de dames tegen Jezus met een erectie moeten aankijken. Is het een uiting van een identiteitscrisis waar dit stadspastoraat in zit?

,,Nee hoor'', reageert pastor Ad Boogaard. ,,Wij zijn een vrijplaats voor wie gelooft én voor wie niet gelooft. Als wij zouden zeggen: zus of zo is heilig, dan zouden we weer bezig zijn zoals de kerk, en voorschrijven wat een heilige plek is, in plaats van mensen erover aan het denken zetten.''

Bij sommigen werkten de twee toiletwerken als openbaring, vertelt Boogaard. ,,Die waren verrast dat ze zich toch een beetje geshockeerd voelden. Zij reageerden: 'Kennelijk betekent Maria toch meer voor mij dan ik dacht'.''

,,Toen wij de studenten vroegen, reageerden de meesten afwerend. Ze dachten dat ze niets zouden mogen, en dat wij ze zouden gaan censureren. Maar alles kon. Ze waren stomverbaasd.''

,,De twee kunstwerken hangen op het toilet omdat de kunstenares het toilet ziet als plek waar je je alleen terugtrekt, als plek voor bezinning. Zij protesteert ertegen dat iconen zo heilig worden gemaakt dat mensen er niet meer zelfstandig over kunnen nadenken. De kunstenares is pas 22 en heeft gegrepen naar beelden waarvan zij zeker wist dat het niet onberoerd zou laten. Als ze wat ouder en rijper was geweest, had ze vast diepzinniger beelden uitgekozen.''

Meer indruk heeft volgens Boogaard het kunstwerk gemaakt dat op het plafond boven de tafel in de barruimte hangt. Het geeft een blik vanuit onze laatste heilige plek: het graf. Je ziet de blauwe lucht en silhouetten van mensen die eromheen staan. Op de tafel ligt een bergje aarde. Ook dit werk maakt veel discussie los. Iemand vertelde over een geliefde die zich had laten cremeren en de as had laten verstrooien zonder dat er iemand bij mocht zijn. Dat voelde ontzettend koud, agressief zelfs: de ontheiliging van een afscheid.''