Een verrassende kandidaat

Hoewel zijn naam al enige dagen rondging, is het een verrassing dat de PvdA-top Job Cohen als kandidaat-premier naar voren heeft geschoven. De partij wekte de afgelopen jaren de indruk niet goed raad te weten met deze bestuurder en omgekeerd riep ook Cohen het beeld op van een man die niet kon kiezen. Hij vloog de afgelopen tien jaar als een postduif heen en weer tussen politieke ambten in Den Haag en bestuurlijke posten elders.

Die wispelturigheid ging zo ver dat Cohen twee jaar geleden, halverwege de rit van het tweede kabinet-Kok, als staatssecretaris van justitie aftrad om burgemeester van Amsterdam te worden. Die overstap gold destijds als een staaltje van de regentencultuur van de PvdA, waarover de Tweede Kamer de premier terecht aan de tand voelde. Kok wist in het parlement aannemelijk te maken dat de functie in de hoofdstad een inbreuk rechtvaardigde op de regel dat een politieke ambtsdrager wordt benoemd voor de volle termijn.

Maar zonder twijfel heeft de kwestie voedsel gegeven aan het beeld van Haagse politici die onderling de aantrekkelijke baantjes verdelen.

In dit licht behoort PvdA-lijsttrekker Bos ten minste uit te leggen waarom de burgemeesterspost Amsterdam ook weer niet zoveel gewicht in de schaal legt, dat hij zich gehinderd zou moeten voelen Cohen zo kort na diens aantreden voor het Torentje te vragen. Hij zadelt zijn partijgenoot toch eens te meer op met het imago van half afgemaakte functies en doet dit onder druk van de ongezond grote nadruk op de premiersvraag in deze campagne voor de Kamerverkiezingen. Niemand zal ontkennen dat die functie een belangrijke is, maar juist Bos heeft het tot zijn opdracht verklaard van de Tweede Kamer weer 'het hart van de politiek' te maken.

Daarmee is niet gezegd dat hij met een minder sterke kandidaat op de proppen had moeten komen. Integendeel. Hoe sterker de premier, hoe beter de ernst van de missie van Bos kan worden getoetst het parlement weer tot een kritische tegenmacht te maken. In dit opzicht is het zelfs gunstig dat Cohen als staatssecretaris van justitie machtspolitiek en coalitiemonisme niet schuwde om zijn vreemdelingenwet door het parlement te drukken. Mocht het zover komen, dan krijgt de PvdA de premier die zij in haar proces van bekering verdient.