'Hoogwater weg via rivier'

ARNHEM - Hoogwater uit Duitsland moet de kortste route volgen: via de rivieren naar de Noordzee.

De provincie Gelderland wil daarom de Rijn, Waal en IJssel breder en dieper maken. Voor 'noodoverloopgebieden' voelen provincie en betrokken gemeenten niets. ,,Ten principale vinden we dat alle burgers het zelfde recht hebben op bescherming en veiligheid. Je mag het risico niet afwentelen op de bewoners van een afzonderlijk gebied'', zei gedeputeerde J. de Bondt gisteren.

Een eventueel kabinetsbesluit kan rekenen op forse weerstand van provincie, gemeenten en burgers. Zij zullen het aanwijzen van noodoverloopgebieden met juridische procedures zo lang mogelijk tegen houden. Het alternatieve plan daarentegen kan rekenen op een ,,heel groot maatschappelijk draagvlak''.

Het kabinet wil in Gelderland de Ooijpolder en het Rijnstrangen-gebied bij extreem hoogwater gecontroleerd onder water zetten. Dat komt statistisch gezien eens in de 1250 jaar voor. Volgens gedeputeerde De Bondt roepen noodoverloopgebieden echter 'schijnveiligheid' op. De verleiding zal groot zijn om structurele maatregelen in en rond de rivieren achterwege te laten als de gebieden eenmaal zijn aangewezen. Bovendien is het effect van de noodoverloopgebieden beperkt. De waterstand zal in verder weg gelegen waterlopen te weinig of te laat dalen om overstromingen te voorkomen.

Staatsecretaris Schultz van Haegen van verkeer en waterstaat laat een besluit aan het volgende kabinet over, maar vindt de noodoverloopgebieden wel noodzakelijk. Met het oog op de kabinetsformatie heeft het dagelijks bestuur van Gelderland een alternatief plan gepresenteerd dat volgens De Bondt ,,absoluut de beste oplossing'' is.

Als het plan wordt uitgevoerd, kan de Rijn bij Lobith zonder problemen 18.000 kubieke meter water per seconde verwerken, drieduizend kuub meer dan nu. Waterschappen, de 35 rivieroever-gemeenten in Gelderland en de provincies Overijssel en Noord-Brabant steunen de gedachte om hoogwater binnen het systeem van de rivieren af te voeren. Dat is mogelijk door kades langs rivieren weg te halen, kribben en uiterwaarden te verlagen en dijken te verleggen.

De Bondt noemde het 'onzin' dat dergelijke maatregelen schadelijker zijn voor het landschap dan noodoverloopgebieden. ,,Er zullen wat mensen moeten verhuizen als we een dijk terugleggen, maar het biedt ook kansen om het landschap beter en mooier te maken.'' De kosten van het Gelderse plan zijn nog niet bekend, maar zullen zeker niet hoger liggen dan de plannen van het rijk. Geld dat overblijft kan beter in oplossingen aan Duitse zijde worden gestoken, aldus de Bondt.