Dorp of stad?

Het regent praktische woontips in de media. Reuze handig, maar zijn ze ergens op gebaseerd? Wat zegt de wetenschap over ons woongedrag?

Dorpen oefenen op veel mensen een grote aantrekkingskracht uit, en de statistieken geven hun geen ongelijk. Dorpsbewoners zijn tevredener met hun publieke voorzieningen, ze waarderen hun buurt hoger, ze vinden dat ze meer invloed hebben op de plaatselijke politiek, ze zijn vriendelijker jegens vreemden, ze hebben minder last van criminaliteit, ze lopen minder gehaast en hebben een lager zelfmoordcijfer.

Overigens, zó naar zijn stadsmensen nu ook weer niet. Ze zijn wat norser en minder behulpzaam als het om onbekenden gaat, maar eigenlijk valt dat reuze mee. Althans in Canada, waar onderzoekers registreerden hoeveel mensen in een dorp, een buitenwijk en een binnenstad (Toronto in dit geval) ingingen op een kleine hulpvraag op straat. Maar liefst 97 procent van de dorpsmensen vertelde desgevraagd hoe laat het is, tegen 95 procent van de buitenwijkers en 91 procent van de binnenstedelingen. Bij het vragen naar de weg waren de verhoudingen niet veel anders. In een dorp was 84 procent van de ondervraagden bereid geld te wisselen, in een buitenwijk 73 procent en in de stad 70 procent. Bij de vraag of iemand zijn naam wilde vertellen, nam de bereidwilligheid sterk af: in het dorp wilde 51 procent dat nog wel, in de buitenwijk 39 procent en in de binnenstad nog maar 26 procent.

Los van de vraag of het de stad zelf is die mensen ziek maakt, is het een feit dat er meer ongezonde mensen in de grote stad wonen. Dat komt vooral doordat jonge gezinnen (die in het algemeen het gezondst zijn) uit de stadscentra zijn weggetrokken en in forensengemeenten zijn gaan wonen. De minder bedeelden blijven achter, en zij worden aangevuld met méér minder bedeelden. In 1994 wees een studie uit dat een Amsterdammer een grotere kans maakt te overlijden, ongeacht zijn leeftijd, dan een gemiddelde Nederlander.

Een leuk boerderijtje op het platteland kopen is niet automatisch de oplossing. Wie van een agrarisch bedrijf moet leven, heeft aanzienlijk meer stress dan gemiddeld, en loopt een verhoogde kans op hart- en vaatziekten, kanker en zenuwaandoeningen. Dat wijzen tenminste Amerikaanse cijfers uit. Daar werd ook gevonden dat volwassen plattelandsbewoners meer last hebben van depressies, agressie, afwijkend gedrag en ziekten in het algemeen dan stadbewoners. Vooral alleenstaande mannen zonder kinderen lijden in dorpen eerder aan depressies. De kans dat je als depressief (Amerikaans) persoon in een psychiatrisch ziekenhuis wordt opgenomen, is voor plattelanders driemaal hoger dan voor stedelingen. Wie denkt dat een teruggetrokken leventje, vér van de gekte van de stad, een garantie is voor een gelukkiger bestaan, kan dus hevig bedrogen uitkomen.