'Je moet wel heel goede redenen hebben om nee te zeggen. Die had ik niet.'

* Job Cohen maakt er geen geheim van. Veel en veel liever was hij burgemeester van Amsterdam gebleven.

,,Om dezelfde redenen die twee jaar geleden golden bij mijn aanstelling in Amsterdam', legt hij uit aan de massaal toegestroomde verslaggevers in het souterrain van het PvdA-partijbureau aan de Herengracht, enkele honderden meters verwijderd van zijn ambtswoning aan dezelfde gracht.

Cohen had twee jaar geleden niet in de laatste plaats persoonlijke redenen om zich niet op te werpen als opvolger van Kok, maar de landelijke politiek vaarwel te zeggen en te kiezen voor de hoofdstad. Zijn echtgenote lijdt aan multiple sclerose, en hij wilde graag zo veel mogelijk voor haar kunnen zorgen. En dat laat zich maar moeilijk combineren met de hectiek van het Binnenhof.

Hoe zit het dan nu met zijn persoonlijke situatie?

,,Dat is inderdaad één van de redenen die het voor mij heel moeilijk hebben gemaakt om antwoord te geven op de dringende vraag van Wouter Bos. Maar hoezeer het ook lastig is voor mijn persoonlijke situatie, je moet wel heel goede redenen hebben om op zo'n verzoek nee te zeggen. Die had ik niet. Er zijn ook bijzondere redenen om het wel te doen.'

,,Nederland heeft een turbulent politiek jaar achter de rug. En die turbulentie is nog niet verdwenen. We zitten politiek in een moeilijke situatie. We moeten niet denken dat alles gewoon zal doorgaan. De overheid functioneert niet zoals zou moeten. En je ziet een verharding tussen verschillende bevolkingsgroepen.'

Wat dat laatste betreft, de kritiek van CDA en VVD is dat hij te soft is. Hoe reageert hij daarop?

,,Ik was als staatssecretaris verantwoordelijk voor de invoering van een strenge vreemdelingenwet. Ik heb als burgemeester gewerkt aan veiligheid, inclusief preventief fouilleren.'

,,Ik vind het een compliment als ik niet alleen van de harde lijn ben. Maar ik schuw de harde lijn niet.'

Hoe zit het met de verhouding met Amsterdam, als de PvdA geen premier mag leveren, of als de kabinetsformatie moeizaam verloopt en maanden gaat duren? Raakt Cohen dan niet beschadigd?

,,Nee, ik realiseer me wel hoe moeilijk het is. Maar ik zal me tot het laatste moment inzetten voor Amsterdam.'

Is het niet vreemd dat Nederland misschien een premier krijgt, van wie we de hele verkiezingscampagne vrijwel niets hebben gehoord?

,,Men weet dat ik al sinds jaar en dag PvdA-lid ben.'

Wat krijgt prioriteit van de eventuele nieuwe premier?

,,Eerst moet er een goed regeerprogramma liggen en moet er een goede ploeg mensen staan. Het zou mij goed lijken als in de Tweede Kamer wordt gedebatteerd over wat er in Nederland de komende jaren moet gebeuren, waarna de regering gaat proberen om daarvoor in het land draagvlak te vinden.'

Is hij niet bang dat Bos en hij elkaar voor de voeten gaan lopen?

,,Daarover heb ik met hem gesproken. We hebben voldoende vertrouwen in elkaar om dit pad op te gaan, dat wij ook nog niet kennen. Het kan een heleboel debat geven.'

,,En nee, Torentjesoverleg, dat zit er niet in. Bos leidt de partij op een manier die mij aanspreekt. Dat is ook een van de redenen waarom ik op hem heb gestemd bij de lijsttrekkersverkiezing.'