Brussel en Parijs tegen eenzijdige actie Irak

AMSTERDAM, BRUSSEL - De kwestie-Irak heeft Washington en enkele belangrijke bondgenoten gisteren verder uiteengedreven. Frankrijk en België spraken zich uit tegen unilaterale militaire actie tegen Irak. De Belgische premier Verhofstadt sloot uit dat zijn land militairen naar het Golfgebied stuurt.

Onder meer de Navo-landen Canada, Griekenland, Frankrijk en Italië spraken zich, naar aanleiding van de ontdekking in Irak van lege koppen voor chemische wapens, uit voor een verlenging van het mandaat van het VN-wapeninspectieteam Unmovic. Zij wijken af van de Amerikaanse regering, die de vondst 'diep verontrustend' noemde.

De VS lieten gisteren in verschillende verklaringen weten dat zij nog steeds bereid zijn alleen op te treden. De Amerikaanse ambassadeur in Moskou zei gisteren dat er geen nieuwe VN-resolutie nodig is voor een eventuele militaire aanval op Irak. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Colin Powell, benadrukte dat de VS 'klaar zijn om alleen en met gelijkdenkende landen de verantwoordelijkheid voor een oorlog tegen Irak op zich te nemen als de internationale gemeenschap daar niet toe bereid is'.

Die unilaterale actie kwam gisteren dichterbij, doordat België en Frankrijk zich tegen 'overhaaste' actie tegen Irak keerden. De Franse president Chirac verklaarde dat de VN-Veiligheidsraad in zijn geheel moet beslissen over maatregelen tegen Irak. Frankrijk, net als de VS permanent lid van de raad, waarschuwde voor stappen buiten de raad om. Na overleg met het hoofd van de VN-wapeninspecties, Hans Blix, noemde Chirac het verder 'wijs' als de inspecties langer doorgaan.

Ook België steunt geen eenzijdige aanval van de VS op Irak. In het parlement werd gisteravond over Irak gedebatteerd. De Belgische regering vindt dat een militaire interventie alleen kan op basis van de VN-resolutie. ,,Wij beschouwen het conflict niet als een conflict tussen de VS en Irak'', zei Verhofstadt.

Hij wil de Amerikaanse vraag om Navo-steun in beraad houden totdat op 27 januari het inspectierapport klaar is. De paars-groene coalitie in Brussel wil de wapeninspecteurs meer tijd geven om hun werk te doen. De Belgische regeringsleider hoopt op een gezamenlijk Europees standpunt. In de Veiligheidsraad zijn momenteel vier lidstaten van de Europese Unie vertegenwoordigd.

De groenen, die deel uitmaken van de Belgische coalitie, zijn tevreden met het standpunt van hun regering. De groenen zijn tegen een militair optreden in Irak. Maar de oppositie zegt dat België geen andere keuze heeft dan solidair te zijn met de bondgenoten, mocht daar om worden gevraagd. De christen-democraten gaan ervan uit dat België dan alsnog militaire bijstand levert.