'Roma moeten voorrang krijgen'

De kandidaat-lidstaten van de Europese Unie in Oost-Europa moeten meer doen om hun Roma-gemeenschappen te integreren. Dat schrijft het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties UNDP, in een deze week verschenen rapport.

Roma zijn 'de armsten onder de armen' in Roemenië, Bulgarije, Hongarije, Slowakije en Tsjechië. In veel opzichten, bijvoorbeeld wat scholing, kindersterfte en voeding betreft, liggen hun levensomstandigheden dichter bij de Derde Wereld dan bij Europa, aldus de UNDP.

In alle vijf landen vormen de Roma een grote minderheid. De officiële cijfers zijn volgens het UNDP te laag, vaak omdat Roma zelf zich bij andere bevolkingsgroepen indelen om niet gestigmatiseerd te worden. In de vijf landen samen (55 miljoen mensen) wonen niet de officiële 1,2 miljoen Roma, maar 4,9 miljoen.

De helft van de ruim 5000 ondervraagde Roma blijkt zeker een paar dagen per jaar honger te hebben. Een op de zes heeft doorlopend te weinig te eten.

De hoge werkeloosheid treft vooral jongeren. De meesten missen de basale vaardigheden om werk te vinden. De UNDP vindt dat met name beter onderwijs van groot belang is. Een derde van de Roma maakt de lagere school niet af en tweederde heeft geen diploma van de middelbare school. Slechts 1 procent heeft hoger onderwijs genoten.

Het UNDP roept Oost-Europese regeringen op Roma in openbaar bestuur en onderwijs voorrang te geven. Omdat ongeveer 30 procent van de Roma-huishoudens een of andere uitkering heeft, raadt het UNDP de landen aan de 'cultuur van afhankelijkheid' aan te pakken met programma's om eigen inkomsten te verwerven.