Tsjechische CSSD ruziet over opvolging Havel

AMSTERDAM - De nog onbesliste strijd om de opvolging van de Tsjechische president Havel, heeft de positie van premier Vladimir Spidla van de sociaal-democratische CSSD ondermijnd. De diep verdeelde CSSD probeert vandaag een nieuwe kandidaat te kiezen.

Dat het kiezen van een opvolger voor de charismatische Tsjechische president moeilijk zou worden stond van tevoren vast. Geen van de vier kandidaten is van de statuur van de ex-dissident.

Maar de 281 leden van beide kamers van de Tsjechische volksvertegenwoordiging wisten woensdag na drie geheime stemmingen geen van de vier aan een meerderheid te helpen. Daarom moet de hele procedure overgedaan worden, waaraan ook nieuwe kandidaten kunnen meedoen. Vrijdag is de nieuwe ronde.

De rechtse oud-premier Václav Klaus van de oppositionele Democratische Burgerpartij ODS kreeg woensdag met 113 stemmen de meeste steun. Met 84 stemmen bleef de christen-democraat en oud-dissident Petr Pithart -favoriet van Havel- daar duidelijk bij achter. De kandidaat van Spidla's eigen sociaal-democratische CSSD, Jaroslav Bures, sneuvelde al in de eerste stemming, evenals die van de communistische partij KSCM. Maar liefst 84 stemmen waren blanco.

Klaus kreeg zijn steun onder meer van parlementariërs van de CSSD. Een deel van die partij wil ex-premier Milos Zeman als president en die heeft steeds gezegd beschikbaar te zijn in een eventuele tweede ronde. Om die tweede ronde af te dwingen hebben Zemans aanhangers eerst de eigen CSSD-kandidaat Bures weggestemd en vervolgens óf blanco óf zelfs voor Klaus gestemd.

Zeman is Spidla's grootste rivaal. Zeman heeft zijn opvolger voortdurend afgeschilderd als zwak en hekelde diens keuze een coalitie aan te gaan met twee kleinere centrum-rechtse partijen in plaats van een minderheidsregering te vormen.

De sociaal-democratische partij komt vandaag bijeen om een nieuwe kandidaat te kiezen. Waarschijnlijk Zeman, zegt politiek analist Jiri Pehe over de telefoon. ,,Spidla heeft eigenlijk geen andere keus dan Zeman te accepteren. Hij zal dan vervolgens zijn eigen aanhang oproepen weer tegen de eigen kandidaat te stemmen en dan begint het hele spel weer van voren af aan. De enige die daar garen bij spint is Klaus.''

Spidla's positie staat door de ruzie sterk onder druk. Daar komt nog bij dat de kleine Vrijheidsunie overweegt zijn coalitie te verlaten vanwege kritiek op Spidla's linkse koers. ,,Het enige dat de regering bijeen houdt is het referendum over de toetreding tot de EU in juni'', zegt Pehe. ,,Dat is erg belangrijk voor Tsjechië en ze willen de regering in elk geval tot dat moment overeind houden.''