Nederland houdt wrange smaak over aan één jaar euro

Voor de gemiddelde Nederlander is na één jaar de lol van de euro geheel weg. Alles is duurder, de gulden was gemakkelijker, de rekening staat in het rood en dan zijn er ook nog eens die vermaledijde kleine muntjes. Een ruime meerderheid draait er niet omheen en stelt ronduit de gulden te missen.

Het Nibud ondervroeg totaal 3357 mensen. Volgens het voorlichtingsinstituut vindt vrijwel iedereen (99 procent) dat de prijzen zijn gestegen. De meeste mensen wijten dat aan de euro.

De ondervraagden vinden vooral de dagelijkse boodschappen, gemeentelijke heffingen, kleding en de horeca duurder geworden. De laatste sector heeft de prijsverhogingen ook gevoeld: de consumenten kwamen minder gretig op de horeca af.

Bijna de helft van de consumenten heeft vorig jaar het meeste bezuinigd op nieuwe kleding en luxegoederen. Ruim de helft van de huishoudens, zowel beneden- als bovenmodale inkomens, deed ook zijn boodschappen in andere winkels dan voorheen. Het Nibud signaleert een zorgwekkend gebrekkige omgang met euro's: slechts 13 procent van de ondervraagden vergelijkt na een jaar euro de winkelprijzen in de Europese munteenheid. Ook weten nog maar weinigen europrijzen te noemen van gangbare producten als een brood, een pak koffie, maar dat geldt eveneens voor bijvoorbeeld de waarde van de eigen woning.

Bijna de helft weet bovendien niet wat zijn of haar salaris in euro's is. Dat baart het Nibud eveneens zorgen: ,,Kort gezegd: je moet weten wat erin komt om te weten wat je uit kunt geven''.

Het Nibud kwam om die reden onlangs met het 'euro-ankerspel', een vel papier waarop de consument van alledaagse producten de guldenprijs en de geschatte europrijs moet opschrijven. In de winkel kan vervolgens nagegaan worden of het eurobesef aanwezig is.

Ondanks bezuinigingen stond ook 51 procent van de huishoudens met een lager inkomen dan modaal voor het eerst, eerder of meer in het rood dan in 2001. Bij de bovenmodale inkomens was dit 41 procent. Gemiddeld kon 16 procent zijn rekeningen helemaal niet op tijd betalen en heeft bijna de helft geld van de spaarrekening af moeten halen.

Bijna 60 procent (vooral jongeren en mannen) wil ook af van de kleine muntjes van 1 en 2 cent, hoewel sommigen weer denken dat dit zal leiden tot nieuwe afrondingen en prijsverhogingen. Zes op de tien Nederlanders zeggen de gulden te missen. Vijf van de tien Nederlanders denkt dat het hun dit jaar financieel slechter zal vergaan dan in 2002. Het Nibud gelooft dat de pessimisten hierin weleens gelijk kunnen krijgen. Uit eerder gepubliceerde koopkrachtplaatjes van het voorlichtingsinstituut bleek dat vooral de stijging van de ziektekosten- en de pensioenpremies flink op het budget inhakken.