Voorspellen kan echt wel

Geen opiniepeiler zal zeggen dat hij de verkiezingsuitslag voorspelt. Geen kijker of luisteraar legt zich daarbij neer. Dat zou een reden moeten zijn om het alleen nog te hebben over de echte voorspellingen.

Internet-zoekmachine Vindex.nl meldt bijvoorbeeld, dwars tegen de peilingen in, een klinkende overwinning voor het CDA: dat krijgt woensdag 41 zetels; 2 minder dan nu, maar altijd nog 3 meer dan de PvdA.

Dat volgt uit een rekensom waarin het aantal keren is verwerkt dat op Vindex is gezocht met 'CDA' als trefwoord. Vindex denkt het verband te kennen tussen dat aantal en de verkiezingsuitslag, door te kijken naar de verkiezingen van twee jaar geleden. Het sommetje dat het aantal zoekacties met partijnamen erin van toen kan omrekenen naar de uitslag van toen, zou het nu ook goed moeten doen. Als dat zo is, krijgt de VVD 29 zetels, de SP 15.

Een andere echte voorspelling wordt maandag gedaan door een kleine twintig oud-politici, journalisten en wetenschappers voor het onderzoeksbureau Research voor Beleid. Ze gingen daar bij het begin van de campagne ook al over in conclaaf.

Die eerste voorspelling beloofde de SP 17 zetels, terwijl destijds de peilingen voor die partij gemiddeld 20 zetels aangaven.

Volgens directeur C. van der Werf van Research voor Beleid kijkt het panel naar de peilingen die op dat moment bekend zijn, maar worden grote veranderingen daarin 'gedempt'. Het panel weet immers dat er een groot verschil is tussen de antwoorden die mensen geven bij een peiling en de keuze die ze maken in het stemhokje, als het allemaal echt is.

Die effecten kennen de opiniepeilers natuurlijk ook, en ze corrigeren ervoor. Maar een groep experts kan dat volgens Van der Werf beter dan een computerprogramma. ,,We hebben dit gedaan bij de verkiezingen van 1998. Toen zat het NIPO er in totaal 18 zetels naast, InterView NSS 16 zetels en wij 14 zetels.''

Het idee bijt zichzelf enigszins in de staart op een website van het bedrijf: www.verkiezingsvoorspeller.nl. Daar mag het grote publiek zelf de expert spelen die het stemgedrag van het grote publiek voorspelt. De stand gisteren: CDA 41 zetels, PvdA 39, VVD 29.