Koken, opzitten, pootjes geven, en het gevecht met De Hond

DEN HAAG - Politici hebben zich met huid en haar overgeleverd aan de grillen en grollen van programmakers. Ze moeten koken en meedoen aan ja-of-neespelletjes en blind dates. Nu onderwerpen ze zich ook aan het nieuwste snufje van de amusementsfabrikanten: het gevecht met de opiniepeiling. Live.

Gedwee zit D66-leider Thom de Graaf in de studio van SBS6 te wachten, met een glimlach in de aanslag zoals het hoort in verkiezingstijd. Hij moet raden wat opiniepeiler Maurice de Hond allemaal heeft uitgevonden over wat er aan meningen leeft in Nederland en bij de aanhang van de diverse partijen. ,,Geen flauw idee'', zegt De Graaf als hem wordt gevraagd wat de steekproeven van De Hond hebben opgeleverd bij de vraag hoe snel de Oost-Europese landen lid mogen worden van de Europese Unie. ,,Ik ben niet opgeleid als opiniepeiler'', moppert De Graaf nog even, maar hij moet eraan geloven.

Bij elke vraag slaat De Graaf de plank mis. De percentages die Maurice de Hond uit zijn toverdoos haalt, wijken flink af van De Graafs gissingen. Ook de opvattingen van de mensen die van plan zijn op zijn eigen D66 te stemmen, blijkt De Graaf niet te kunnen raden. Hij stribbelt nog even tegen: ,,Ik herken mijn eigen achterban helemaal niet.''

Maar er is geen beroep mogelijk tegen de computer van De Hond. De ouderwetse peilingen konden op de verkiezingsdag zelf nog weleens onderuit worden gehaald. Zoals in 1986 toen Lubbers volgens opiniepeilers zou verliezen, maar de verkiezingen zelf leverden Lubbers toch een historische winst van tien zetels op.

Nu Maurice de Hond een geheel eigen, virtuele wereld heeft geschapen, valt er niets meer te controleren. De Hond werkt met vrijwilligers die zich hebben opgegeven om met hun thuiscomputer mee te doen aan de peilingen. Wie zich allemaal hebben gemeld, weet alleen De Hond. Ook allerlei schimmige groepen zoals de Conservatieven hebben hun aanhangers opgeroepen zich massaal aan te melden bij De Hond. Toch beweert hij dat hij uit al die vrijwilligers iedere dag een representatieve steekproef kan halen.

Hij kan zijn proefpersonen zelfs live laten reageren op politici in de studio. De politicus zit op een stoel die rood, geel en groen oplicht, afhankelijk van de vraag of de politicus erin slaagt 1500 internetters thuis gunstig te stemmen. Als Jan Marijnissen ferm zegt dat buitenlanders Nederlands moeten leren, verkleurt zijn stoel. ,,Dat klinkt goed'', roept de presentator. ,,U wordt groen.'' De Hond tuurt op zijn computer en ziet dat zelfs de CDA-aanhang op dat ene punt wel waardering kan opbrengen voor de SP-leider.

Als Marijnissen vervolgens een pleidooi houdt tegen meer mensen in één cel, waarschuwt de presentator dat het mis gaat met zijn score. Vervolgens oordeelt De Hond dat Marijnissen met zijn cellenverhaal maar weinig mensen heeft kunnen bekoren. ,,De PvdA-aanhang haakt nu ook af'', vertelt zijn computer. ,,Het zij zo'', reageert de SP'er gelaten.

Geen politicus durft de tv de rug toe te keren. Want de campagne is dit jaar te kort voor eentournee langs de vergaderzaaltjes in het land. De tv biedt uitkomst. Maar wel voor een prijs die wordt bepaald door de coalitie tussen opiniepeiler en spelletjesmaker.