Moderne Manieren

Beste Beatrijs,

Ik leid als gescheiden, alleenstaande vrouw met twee kinderen een ander leven dan mijn meeste collega's. Lastig is de omgang met de mannelijke collega's. Sommigen zijn ook alleenstaand. Als ze met mij praten, schieten de hormonen door hun lijf, dat is te zien. Ik krijg het gevoel loslopend wild te zijn. Hoe ga ik hier mee om? Net doen alsof ik het niet zie? Een beetje vals of assertief reageren helpt niet. Ik wil wel vrienden hebben, maar geen (seksuele) relatie want dat past niet in mijn toekomstplannen. Ik wil mijn collega's ook niet ontlopen want vroeg of laat zijn er toch zaken die je gezamenlijk moet afhandelen. Weet u een elegante vriendelijke oplossing? Prooi van collega's Beste prooi,

Het is me niet echt duidelijk waar u last van hebt. U schrijft over mannelijke collega's bij wie de hormonen door het lijf schieten. Maar wat doen ze dan precies? Loeren ze naar u? Maken ze seksuele toespelingen? Kleden ze u met de ogen uit? Doen ze aan ongewenste intimiteiten? Zitten ze aan u? Geven ze u complimentjes? Nodigen ze u uit voor een romantisch etentje? Vragen ze u mee naar de film? Dit zijn nogal verschillende gedragingen, die ook verschillende reacties verdienen.

Bij handtastelijkheden kunt u gaan gillen. Dat schrikt meestal wel af. Geflirt of gefluit negeert u door u om te draaien of dwars door iemand heen te kijken. Op ongewenste complimentjes reageert u zonder glimlach met een koel 'Dank je'. Doet iemand u een voorstel (eerbaar of oneerbaar), dan zegt u: 'Nee, dank je, daar voel ik niets voor.' Een zakelijke opstelling werkt doorgaans dempend op hitsigheid. Ambtelijke types nodigen niet uit tot hofmakerij. En hoe geconcentreerder u zich met uw werk bezighoudt, hoe minder de afleidingen tot u door zullen dringen.

Beste Beatrijs,

Wat doe je als je een volkomen gezond iemand op een voor gehandicapten gereserveerde plek ziet parkeren? Ik ben nogal opvliegend van aard, vandaar! Amateur-parkeerwacht

Beste Amateur,

Als u getuige bent van geweld, diefstal of andere misdrijven, dan belt u de politie, noteert nummerborden en andere details. Parkeren waar het niet mag is geen misdrijf maar een overtreding, dus u doet hetzelfde als wanneer u een fietser door het rode licht ziet rijden of een automobilist zijn asbak op straat ziet omkeren: helemaal niets. Dit soort overtredingen zijn niet zo ernstig dat de politie ervoor in actie zal komen. En als u zelf de overtreder op zijn misstap attent maakt, komt er negen van de tien keer stennis, ook al probeert u nog zo veel honing in uw woorden te leggen (,,Neemt u mij niet kwalijk, maar zou het misschien zo kunnen zijn dat het bordje 'Parkeerplaats voor anders-validen' aan uw aandacht is ontsnapt?”). Een terechtwijzing van een medeburger leidt bij de terechtgewezene nu eenmaal niet tot inkeer, maar tot een 'Waar bemoei je je mee' of tot explosieve woede. Waar er twee opvliegen, valt er vaak eentje neer, dus om redenen van lijfsbehoud raad ik u aan het vermanen van regelovertreders aan toevallig passerende politieagenten over te laten.

Beste Beatrijs,

Een aantal van mijn vrienden rookt nog steeds. Behalve dat ik het superirritant vind, vind ik het ook vervelend omdat het roken de kans op een vroeg en pijnlijk overlijden vergroot. Ik vind dat ik als vriend de morele plicht heb om hem aan het twijfelen te brengen over zijn gewoonte. Zelfs tot vervelens toe. Ik wilde hem dan ook een kaart sturen met de vraag of hij wil stoppen -zijn vriendin zou dit ook lezen en zou ook de druk kunnen opvoeren. Wat vindt u? Moet ik een offensief beginnen of niet? Als vriend moet ik me toch bekommeren om zijn (toekomstige) gezondheid. Overigens rookte ik vroeger zelf ook, maar ik ben drie jaar geleden gestopt.

Moralist met de beste bedoelingen

Beste Moralist,

Als u een vriend(in) zou hebben die in de loop der jaren te dik is geworden, en dan bedoel ik echt veel te dik, dat het iets wanstaltigs krijgt, zou u hem of haar dan ook de les gaan lezen over matigheid, gezonde voeding en het nut van beweging? Misschien kunt u er eens een uurtje tegenaan gooien om dit probleem door te nemen en wat adviezen aan de hand te doen, maar stel dat er niets verandert, blijft u dan doorgaan met deze persoon de weg naar het licht te wijzen? En hoe zit het met vrienden die teveel alcohol gebruiken? Sleurt u hen eigenhandig mee naar de Jellinek-kliniek?

Het lastige van verslavingen is dat de verslaafden zelf heel goed weten dat hun gedrag slecht voor hen is. Uw rokende vriend heeft u niet nodig om uitgespeld of voorgerekend te krijgen hoe zeer hij zijn eigen graf graaft. Hij kan toch lezen wat er op de pakjes staat? Hij heeft alleen (nog) geen zin om zijn gedrag in overeenstemming te brengen met de feiten. Hij handelt irrationeel, en elk redelijk argument ketst daar op af. De enige die kan besluiten dat het tijd is om met roken op te houden, is hijzelf en misschien neemt hij die beslissing wel nooit.

Vrienden hebben een zekere verantwoordelijkheid voor elkaar. Als een vriend bijvoorbeeld dronken achter het stuur wil gaan zitten, heeft u de morele plicht om zijn autosleuteltjes af te pakken en een taxi voor hem te bellen. In uw eigen huis kunt u het roken van uw vriend (en anderen) verbieden. Maar u kunt hem beter geen kaartje sturen met aansporingen om met roken te stoppen. Daarmee exposeert u zijn verachtelijke domheid en uw eigen heilig-boontjeachtige superioriteit, en zo moeten vrienden niet met elkaar omgaan.

Stel dat uw vriend over een jaar of tien, twintig met longkanker wordt geslagen. Laat u hem dan vallen onder het roepen van 'Zie je wel! Had nu maar naar mij geluisterd'? Ik mag toch hopen dat u dan naast z'n bed gaat zitten, zijn hand vasthoudt en doet wat vrienden voor elkaar doen onder dergelijke omstandigheden. Roken hoort zonder twijfel bij de dommere dingen die mensen zoal doen (zie ook: over één nacht ijs gaan, zelf een afgewaaide dakpan terugleggen), maar het is wel een legale bezigheid. Het anti-rookevangelie verkondigen aan vrienden is een slecht idee. Wie rookt berokkent een vriendschap minder schade dan wie probeert te bekeren.

Vragen over de omgang met collega's, buren, familie, vrienden, kinderen en partners kunt u sturen naar Trouw, Beste Beatrijs, Postbus 859, 1000 AW Amsterdam of elektronisch indienen via www.trouw.nl/beatrijs. Beatrijs Ritsema is ook te vinden op www.beatrijs.com