JP heeft geen lijnen

De psycholoog die in het tv-programma 'Voor je kiezen' aan de hand van hun lichaamstaal de persoonlijkheid van politici analyseert, kan de mate van bewogenheid van mensen aflezen aan het aantal lijnen in hun gezicht.

Zelf bleef hij in de uitzending van woensdagavond bescheiden over deze wetenschappelijke doorbraak. Hij liet de kijkers wel delen in de psychologische kennis die aan de hand van zijn vondst over CDA-lijsttrekker Balkenende is opgedaan. Het gebrek aan lijnen in diens gezicht toont dat hij onaangedaan is door emotionele gebeurtenissen, weten we nu. Helemaal verwonderlijk is het niet dat Jack de Vries, zijn medewerker, op het punt stond Balkenende nog tijdens de uitzending van het toneel te plukken. Hij ergerde zich in toenemende mate aan de wijze waarop de schrijfster Manon Uphoff en journalist Pieter Hilhorst Balkenende ondervroegen.

Ook de lijsttrekker zelf kon zijn irritatie soms moeilijk verbergen, hoewel de lijnen in zijn gezicht gek genoeg dezelfde bleven. ,,Het is toch ongelooflijk'', zei hij, toen hij zich moest laten welgevallen dat Uphoff hem vergeleek met 'een stukje zeep'. Zij had die associatie, zei ze, omdat ze hem zo 'ongrijpbaar' vond. Als bewijs voor die ongrijpbaarheid voerde ze aan dat Balkenende weigerde met een enkel 'ja' of 'nee' te antwoorden op de vraag of Nederland 'vol' is.

Hilhorst wilde daarna het debat over waarden en normen concreet maken met een test van de 'barmhartigheid' van de CDA-lijsttrekker. Daartoe vertelde hij Balkenende het schrijnende geval van een mishandelde Marokkaanse moeder, met twee jonge kinderen, die in Nederland een veilig heenkomen heeft gezocht en nu uitgezet dreigt te worden. Of de premier de volgende ochtend direct minister Nawijn wilde bellen, met de opdracht gebruik te maken van zijn bevoegdheid in individuele gevallen anders te beslissen dan de regel voorschrijft.

Balkenende weigerde op televisie een willekeurige belissing te nemen, op grond van informatie uit de tweede hand. ,,Wanneer antwoordt u wel eens?'', riep Hilhorst uit, nadat de lijsttrekker even terughoudend reageerde op andere concrete gevallen. Hij meende te hebben aangetoond dat Balkenende zich vergiste toen hij zei 'opener' te communiceren dan Kok en Lubbers.