ChristenUnie heeft geleerd van Kars Veling

Op weg naar de verkiezingen doen politieke partijen hun best om zich zo gunstig mogelijk te presenteren. In een serie profielen van de partijen vandaag de ChristenUnie.

DEN HAAG - De ChristenUnie, de combinatie van GPV en RPF, bestaat nog maar kort, maar heeft nu al een leiderschapswisseling achter de rug. Met de jeugdige André Rouvoet, sinds vorige week 40, hoopt de partij in rustig vaarwater te komen en de schade van de vorige keer te herstellen.

Aan de achterban in Benschop, een plaatsje in de Lopikerwaard, zal het niet liggen. Hier valt Rouvoet goed, zeer goed zelfs. Als Rouvoet de drukbezochte verkiezingsavond met stellingenspel afsluit met een praatje uit het hoofd over de kernpunten van de christelijke politiek, is de voldoening groot. ,,Bemoedigende woorden'', vindt Jeannette Breedijk. ,,De ChristenUnie moet zich als nieuwe partij profileren, en dan heb je een jeugdige, frisse lijsttrekker nodig. Dat is Rouvoet'', meent Han de Koster. Volgens Anthony Tom had de ChristenUnie geen andere keus: ,,Hij is de enige die je tegenover de gereformeerde Balkenende van het CDA kunt zetten.''

Met deze karakterisering van de CDA-lijsttrekker als 'gereformeerd', heeft Tom meteen een kernprobleem van de ChristenUnie te pakken. Er hebben nogal wat traditionele CU-stemmers voor het CDA gekozen. Om de LPF zo klein mogelijk te houden, maar ook omdat Balkenende juist vanwege zijn gereformeerde uitstraling aantrekkingskracht uitoefent op het rechtzinniger deel van het electoraat.

Een uitstapje naar het CDA werd bij de vorige verkiezingen vergemakkelijkt doordat toenmalig lijsttrekker Kars Veling zich liet verleiden tot een in die kringen als rekkelijk ervaren opstelling ten opzichte van abortus en euthanasie. In mei lonkten net als nu de grote partijen naar de ChristenUnie om hun droomcoalitie aan een meerderheid te helpen. Veling besefte dat regeringsdeelname alleen zou kunnen als zijn partij zich verre hield van al te compromisloze standpunten, hoezeer hij daar als persoon overigens ook aan hechtte.

Deze koers van de nieuwe formatie in het politieke krachtenveld leverde de ChristenUnie een verlies op van één zetel, ze viel van vijf naar vier, in plaats van dat ze de winst kreeg waarop ze rekende. Er volgde een grondige zelfanalyse, waarin de mannenbroeders en -zusters elkaar ongekend hard de waarheid zeiden. Veling kon aanvankelijk blijven, maar het partijbestuur zette hem in oktober alsnog op hardvochtige wijze aan de kant.

Zo werd de weg vrijgemaakt voor een nieuwe leider en een andere lijn. De ChristenUnie gaat nu voor 'het eigen, bijbelgetrouwe' verhaal: dus pleit ze voor vrijwel verbieden van abortus, afschaffen van de nieuwe euthanasiewet, herleving van het bordeelverbod, terugdraaien van het homohuwelijk -allemaal punten waarop de 'positief-christelijke' partij zich kan onderscheiden van het CDA, dat is geworteld in minder dogmatische kerken en zich pragmatischer opstelt.

De mannen en vrouwen in het dorpshuis in Benschop mogen dat eigen, standvastige verhaal van Rouvoet dan nog zo waarderen, ook zij zijn toch wel benieuwd of er nog wat te regeren valt voor de ChristenUnie, die in de peilingen rond de huidige vier zetels blijft zweven. Rouvoet herhaalt dat hij het 'lonkgedrag' van anderen amusant vindt. Maar hij trekt zich er weinig van aan. Ja, als andere partijen oprecht geïnteresseerd zijn in de standpunten van de CU, dan wil hij 'morgen' praten. Maar zij kunnen het vergeten als ze de ChristenUnie er alleen bij willen halen om een meerderheid te krijgen. Daar leent de ChristenUnie zich niet voor.

,,Inderdaad, we willen wel wat in de melk te brokken hebben'', vindt Han de Koster. ,,Maar we sluiten regeren niet uit.'' Stél dat het daar van komt, dan zou hij alleen willen in een coalitie met de PvdA. Die vindt hij socialer en milieuvriendelijker dan de VVD. ,,Bij mij is het net andersom'', reageert Anthony Tom. ,,Ik voel meer voor samenwerken met de VVD. Economie, veiligheid, dat laat de PvdA teveel verslonzen.''

Hun lijsttrekker hoedt zich voor zo'n keuze. Veling toonde in de vorige campagne een lichte voorkeur voor de PvdA. Rouvoet kijkt wel beter uit.