'Bijzonder onderwijs is veelkleurig'

Met groeiende ergernis beziet Maria van der Hoeven, minister van onderwijs en na Balkenende de hoogst geplaatste CDA-kandidaat voor de Tweede Kamer, de discussie over het gedwongen toelaten van allochtone leerlingen op bijzondere scholen.

ZOETERMEER - Dat bijzondere scholen ruimhartig allochtone leerlingen moeten toelaten, vinden niet alleen de linkse partijen. Ook de VVD is van mening dat protestants-christelijke en katholieke scholen hun verantwoordelijkheid moeten nemen bij het spreiden van allochtone leerlingen. Desnoods moeten ze worden verplicht allochtone leerlingen op te nemen, vindt een kamermeerderheid van D66, VVD, PvdA, GroenLinks en SP. Van der Hoeven wijst het voorstel af: ,,Een heel groot gedeelte van de protestantse en katholieke scholen, vooral in de grote steden, is veelkleurig. Ze nemen wel hun verantwoordelijkheid. Daarom is het een non-discussie.''

,,Als je kijkt naar de wijze waarop de vrijheid van onderwijs gestalte krijgt, dan garandeert dit openbaar onderwijs en bijzonder onderwijs. Elke ouder kan in vrijheid kiezen naar welke onderwijssoort zijn of haar kind gaat. Dat vind ik heel erg wezenlijk en dat moeten we overeind houden.''

,,Daarnaast speelt het probleem dat als je naar een school toe gaat je de grondslag onderschrijft. Dat betekent dat je aan alles mee doet op die school, ook de religieuze vorming. Daar mag je je niet aan onttrekken. Dat wordt lastig als je gedwongen wordt leerlingen op te nemen.''

,,Dat klopt. De plicht om goed onderwijs te verzorgen. En ook de plicht degene die zich aanmeldt en de grondslag onderschrijft op te nemen. Maar dat is wat anders dan de deur open wrikken en zeggen dat het bijzonder onderwijs iedereen moet aannemen die zich aanmeldt, zonder dat de grondslag onderschreven wordt.''

Daarover valt met u niet te praten?

,,Ik vind dat geen goed plan. Wel kan ik me voorstellen dat bijzondere scholen met openbare scholen én de gemeente afspraken maken hoe om te gaan met achterstanden en hoe ze ervoor kunnen zorgen hoe achterstandsleerlingen evenwichtig kunnen worden verspreid over de scholen. Maar alleen op vrijwillige basis. Op het moment dat je gaat morrelen aan de vrijheid van onderwijs, wrik je aan het waardevolle stelsel dat je als ouder kunt kiezen voor de school die je zelf wilt. Je gaat verplichten dat bepaalde leerlingen naar een andere school moeten, want de ene school is nog te wit en de andere is te zwart. Dat moet je niet willen.''

Waarom is het volgens u een non-discussie?

,,De discussie gaat volgens mij over iets anders. Ik verdenk partijen ervan dat men eigenlijk af wil van het bijzonder onderwijs. De tegenstanders willen openbaar onderwijs voor iedereen, zoals D66 meermalen heeft aangegeven. De discussie over de toegankelijkheid van het bijzonder onderwijs is een verkapte poging artikel 23 van de Grondwet, waarin de vrijheid van onderwijs is geregeld, om zeep te helpen. Bijzonder onderwijs is niet altijd christelijk onderwijs. Daarmee tast je een van de verworvenheden van Nederland aan.

Een aanval dus op artikel 23 van de Grondwet?

,,Inderdaad. Ik denk dat het te maken heeft met de verkiezingen. Maar voor ons is dit niet bespreekbaar. De vrijheid van onderwijs zit in onze genen. Overigens denk ik dat de discussie genuanceerder ligt dan menigeen denkt. Ik denk dat er binnen de PvdA en VVD heel veel mensen zijn die in de bres staan voor het bijzonder onderwijs.''

Bent u beschikbaar voor een nieuwe periode op onderwijs?

,,De golven gaan hoog op dit moment. Het liefste zou ik mijn ministerschap willen continueren. We zijn nauwelijks begonnen. Dit is te kort. Zo niet dan ga ik weer terug naar de Kamer. Geen enkel misverstand over.''