'Luttelgast' loopt niet warm voor Kyoto

Sinds februari kunnen de lagere overheden geld krijgen voor lokaal klimaatbeleid. Het loopt niet bepaald storm. De interesse van Luttelgast en andere gemeenten valt tegen.

AMSTERDAM - Een subsidie aanvragen in Nederland is geen pretje. Bewijs: een speciaal potje van 37 miljoen euro voor gemeenten en provincies, 'ter ondersteuning van het lokale klimaatbeleid', blijft al maanden onaangeroerd. Het Haagse ministerie van milieu erkent dat 'de interesse totnutoe tegenvalt'. Slechts zes gemeenten hadden in december om subsidie aangeklopt, waarmee zij geen windmolens kunnen bouwen maar expertise kunnen inhuren.

De subsidieaanvragen van de provincies werden door het ministerie retour gezonden, vertelt een woordvoerder van het Interprovinciaal Overleg, ,,omdat ze niet aan de ingewikkelde voorwaarden voldeden''. De aanvragen zijn in eerste instantie niet toegekend. De ambtenaren lijken verdwaald geraakt in het woud aan milieusubsidieregelingen.

In februari vorig jaar ondertekenden het rijk, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) het Klimaatconvenant. In grote lijnen wil dit convenant een einde maken aan de vrijheid, blijheid die het klimaatbeleid van de lagere overheden tot dan toe had gekenmerkt. Voortaan zouden gemeenten en provincies ernst maken met energiebesparing en het terugdringen van CO2

-uitstoot in het kader van de internationale verplichtingen die Nederland is aangegaan. Het ministerie van Vrom stopte 37 miljoen euro in een potje 'voor de intensivering van lokaal klimaatbeleid'. Het geld is met name bedoeld voor onderzoek, voorlichting en personeel. 'Luttelgast voert het Kyoto-protocol uit' werd het Haagse ideaal.

De drijvende gedachte achter deze nieuwigheid: gemeenten hoorden niet langer met de handen over elkaar te wachten op het particulier initiatief, maar moesten zelf het goede voorbeeld geven. Volgens sommige schattingen kan 40 à 50 procent van de beoogde kooldioxidereductie in Nederland door gemeenten worden afgedwongen. Vooral de toepassing van duurzame energie (windenergie, zonne-energie, biomassa) in woningen, kantoren en fabrieken, zou een rol kunnen spelen bij de reductie van broeikasgassen. Niet voor niets loopt Apeldoorn te koop met zijn CO2

-neutrale industriezone en noemt Heerhugowaard zich 'energie-zonnig' vanwege zijn talloze zonnepanelen.

,,Verwacht worden 350 gemeentelijke CO2

-reductieplannen en circa 12 provinciale CO2

-reductieplannen'', schreef staatssecretaris van milieu Van Geel in november in een beleidsnotitie. De grote doorbraak voor de subsidieregeling is uitgebleven.

,,We lopen op de planning achter'', erkent Jack Broekaart van Novem, de Nederlandse organisatie voor energie en milieu. Novem, een agentschap van het ministerie van economische zaken, heeft de opdracht de subsidieaanvragen van de lagere overheden technisch te begeleiden. Zo bekijkt Novem bijvoorbeeld in overleg met het gemeentebestuur welke CO2

-besparende maatregelen een gemeente kan nemen -,,dat is de klimaatscan''- en welke ambities een gemeente heeft. ,,Dat kan niet simpeler'', aldus Broekaart. Volgens de Novem-manager moet de gemeente een sommetje maken: ,,als ik deze maatregel neem, kost het me zoveel. Als ik die maatregel neem, zoveel.'' De regeling is van kracht tot augustus 2004.

Dat de gemeenten niet staan te springen om de Haagse subsidiepot aan te spreken, moet Broekaart toegeven. ,,Ik sluit niet uit dat de bestuurders even pas op de plaats maken. Nieuw beleid kost immers geld.'' De subsidie, afhankelijk van inwonertal en oppervlakte van de gemeente, moet met de helft worden aangevuld uit de gemeentekas.

De VNG wijst erop dat steeds meer 'klimaatscans' zijn afgerond. ,,Het neemt nu eenmaal veel tijd in beslag om zo'n subsidieaanvraag te doen'', aldus een woordvoerster. ,,Burgemeester en wethouders, ambtenaren, adviseurs komen eraan te pas. Bovendien kan een convenant niet worden afgedwongen.''