De Breukenkeuken

Theresia Jager (25) en Odie van Eupen (26) zijn de winnaars van de Trouw Talentprijs, de prijs voor leraren in opleiding die een vernieuwend idee voor het onderwijs hebben uitgewerkt. Zowel Theresia als Odie ontwierpen een leerlinggeörienteerd, educatief gezelsschapsspel. Het kostte hen veel tijd en moeite, maar ze deden het graag. Een tweede innoverend project zal er niet gauw komen. ,,Het onderwijs biedt daarvoor te weinig mogelijkheden'', aldus de twee. Maandagavond krijgen de jonge ontwerpers hun prijs - 1000 euro en een bronzen trofee - uit handen van Maria van der Hoeven, de demissionair minister van onderwijs. De Trouw Talentprijs is een onderdeel van de Nationale Onderwijsprijs die tweejaarlijks door het INOP (Instituut voor Nationale Onderwijs Promotie) wordt verzorgd.

,,Echt waar? Heb ik gewonnen? Dat geloof ik niet.'' Theresia Jager (25) uit het Groningse Grootegast is blij verrast. Het rekenspel 'de Breukenkeuken' waar ze jarenlang energie in heeft gestoken is 'heel educatief en compleet', meent de jury van de Trouw Talentprijs. ,,Maar de andere genomineerden hadden ook waardevolle projecten ontwikkeld, dus ik vind het zeer verrassend'', aldus de winnares.

Dat haar 'Breukenkeuken' een goede educatieve rekenmethode is voor groep 7 en 8, wist de basisschoollerares wel. Tijdens haar stage liet ze de kinderen er mee aan de slag gaan, en Theresia merkte dat ze die manier van rekenen prettig vonden. Onlangs belde een moeder haar nog op om te zeggen dat haar zoontje veel beter is in breukrekenen sinds hij met het spel bezig is. ,,Dat is ontzettend leuk om te horen.''

Ook de Christelijke Hogeschool Noord-Nederland was enthousiast over het spel van haar pabo-studente. Een docent nam daarom een prototype van de breukenkeuken mee naar een rekencongres en wist daar uitgeverij Jegro te interesseren. In november 2001 werd haar concept uitgegeven.

,,Ik was er toen al lang mee bezig. In het derde jaar van de pabo ben ik begonnen. Ik koos destijds voor het rekenprofiel omdat veel kinderen sommen maken niet leuk vinden en er ook moeite mee hebben, vooral met procenten en breuken. Als het niet lukt, zie je dat de zin bij hen direct enorm afneemt. Doordat het een abstract vak is, denken ze al snel 'dat ga ik nooit begrijpen'. Bij een taal daarentegen raken ze niet gefrustreerd als het een keer minder goed gaat.''

Zelf vond Theresia rekenen op de lagere school ook niet leuk, maar moeite had ze er nooit mee. ,,Op de pabo halen veel studenten de toets die op het niveau van groep 8 ligt niet. Ik vind dat niet vreemd want op het voortgezet onderwijs krijg je alleen wiskunde, en dat is zo anders dan rekenen. Bovendien gebruik je daar altijd een rekenmachine, dus het is niet zo gek dat het hoofdrekenen is weggezakt.''

,,Voor het project koos ik zeer bewust voor een gezelsschapsspel, omdat dat thuis veel te weinig wordt gedaan, en kinderen al zoveel achter de computer zitten. En een spel kan je samen doen waardoor je ook leert van elkaar.'' De 'Breukenkeuken' is een soort ganzenbord. De leerling gooit met de dobbelsteen en kan op een plaatje terecht komen waarbij een rekenvraag hoort. Die hebben allemaal iets te maken met de keuken: een maatbeker, dertig blikjes tomatenpuree, een taart in stukken.

Als de vraag goed wordt beantwoord, verdienen ze voor hun scorebord een breukenstukje. Er zijn halve stukjes, maar ook 1/4-deeltjes, 1/6-deeltjes. Deze stukjes van zelfhechtend materiaal verschillen van grootte. Hoe moeilijker de vraag, hoe groter het breukenstukje. Drie stukjes van 1/6 mag je inleveren voor een 'grote' halve. Theresia: ,,Daardoor merken ze dat 2/6 hetzelfde is als 1/3. Want ze gaan voor de grote stukken.''

Ze vond het heel leuk om - samen met haar man die de tekeningen maakte - het spel te ontwerpen. ,,Ik mag graag knutselen. Ik zou het liefste part-time les willen geven en de overige tijd besteden aan het ontwikkelen van soortgelijke nieuwe leermethodes. Maar de ontwerper van zo'n spel krijgt zo weinig van de opbrengst. Ik heb er echt bijna niets mee verdiend. En dat motiveert niet om nog iets anders te bedenken.''

Dus is ze full-time lerares, van groep 8 op de christelijke basisschool Rehoboth in Oldekerk. ,,Hartstikke leuk, maar wel zwaar. Veel mensen begrijpen niet waardoor wij het zo druk hebben vanwege al die vakanties enzo, maar ik ben vandaag op mijn vrije dag alweer heel wat uren kwijt met rapportcijfers berekenen en noteren. En zo is er altijd wat.''

,,Leraren hebben echt geen tijd over voor andere zaken. Er wordt in ons beroep veel te veel bezuinigd. Ik verdien genoeg hoor, mijn salaris is goed, maar als ik bij ons op school kijk, is er gewoon geen geld om een conciërge aan te nemen. Gelukkig hebben wij een vrijwilliger maar als die er niet is, moet de directeur alles zelf doen. Als die dan een keer ziek is of in vergadering zit, wordt de telefoon dus bijvoorbeeld niet opgenomen. Dat gaat ten koste van het onderwijs.''

Theresia gaat haar geldprijs waarschijnlijk uitgeven aan een reis naar Australië. ,,De 'Breukenkeuken' heeft me zoveel energie gekost, dat ik vind dat ik wel een vakantie heb verdiend.''