Een nuttig voorstel

Als Bonn en Parijs iets voorstellen betrekt Den Haag de loopgraven. Dat is voorstelbaar; beider belangen stroken niet altijd met dat van Nederland. Maar de ronduit defensieve reactie van Den Haag op het jongste Frans-Duitse voorstel is niet vruchtbaar.

De EU-lidstaten zijn verwikkeld in een debat over de vraag hoe hun Unie effectief kan blijven bij het groeiend aantal leden. Frankrijk en Duitsland hebben nu enkele suggesties gedaan die de moeite waard zijn. Zij willen het roulerend voorzitterschap van de EU afschaffen. Prima. De carrousel van lidstaten, die bij toerbeurt voorzitter zijn, verliest waarde naarmate het aantal lidstaten groeit. Het argument dat zo landen bij de Europese les te houden zijn, is na een halve eeuw Europese samenwerking flauwekul geworden.

Het Frans-Duitse alternatief om uit de kring van EU-regeringsleiders iemand te benoemen als voorzitter van de Europese ministerraad voor een termijn van enkele jaren, jaagt Den Haag de stuipen op het lijf. Maar ook dit idee kan in beginsel positief worden onthaald. Een vaste voorzitter is goed voor de continuïteit en de slagkracht van de raad. Angst dat hij de belangen van kleine EU-landen zal negeren, hoeven we niet te hebben. Die voorzitter zal doorgaans regeringsleider van een klein land zijn. Frankrijk moet er namelijk niet aan denken om gedurende jaren een Duitse kapitein te dienen en omgekeerd. Het onderling wantrouwen van de grote EU-landen leidt er steevast toe dat een vertegenwoordiger van een klein land het roer in handen moet nemen. Kleine lidstaten hebben ook bewezen betere voorzitters te zijn.

Frankrijk en Duitsland suggereren voorts om de voorzitter van de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, niet meer door de regeringsleiders te laten selecteren maar te laten verkiezen door het Europees parlement. Ook dat is geen slecht idee. De Commissie is nog te veel een verzameling vertegenwoordigers van lidstaten. Om de Commissie tot een werkelijk Europees bestuur te maken, moet de benoeming van haar voorzitter uit het onderhandelingsspel van de lidstaten worden gehaald.

Het plan van Frankrijk en Bonn hoeft niet kritiekloos te worden omarmd, maar het moet wel degelijk worden verwelkomd als een nuttige bijdrage aan het debat over de Europese integratie.