Ricine: wonderolie voor terroristen

Groot-Brittannië is in rep en roer nadat de Britse politie in een flat in de Noord-Londense wijk Wood Green het dodelijk giftige ricine heeft gevonden. Britse media hebben een verband gelegd met de terreurorganisatie Al-Kaida van Osama bin Laden, maar volgens de politie is nog niet duidelijk of dat terecht is.

AMSTERDAM - De Britse gezondheidsdienst is in staat van alarm gebracht en heeft ziekenhuizen, artsen en ander medisch personeel gewaarschuwd alert te zijn op symptomen die duiden op blootstelling aan ricine, zoals koorts, maagpijn, diarree en overgeven. Eenheden van de Britse terreurbestrijding zijn een zoektocht begonnen naar andere plaatsen waar het gif zou zijn opgeslagen. De Britse politie is ook op zoek naar nog drie mensen die met de ricine-vondst te maken zouden hebben.

De stof, en middelen om de stof te maken, zijn in kleine hoeveelheden aangetroffen in het huis van een van de zeven personen die het afgelopen weekeinde in het noorden en oosten van Londen al zijn aangehouden. Een van hen, een vrouw, is inmiddels vrijgelaten. De andere zes, 'van Noord-Afrikaanse origine', zitten nog vast en worden ondervraagd.

Het Britse persbureau Reuters meldde van een bron binnen de veiligheidsdienst te hebben gehoord dat het ging om Algerijnen, die van plan zouden zijn geweest het gif te verwerken in voedingsmiddelen en daarmee mensen te besmetten. Dat zou waarschijnlijk niet zoveel mensenlevens hebben gekost, maar wel tot grote consternatie en angst hebben geleid, aldus de bron van Reuters.

,,Ik vermoed dat ze iets van plan waren zoals in de Verenigde Staten is gebeurd met de beruchte antrax-brieven'', zei Michael Yardley, een expert op het gebied van terrorisme, tegen Reuters. Ook daar was het aantal doden gering, maar de paniek groot. Daders zijn in de VS overigens nooit gevonden.

De hoeveelheid gevonden ricine is gering, maar de politie vreest dat er in de flat veel meer gemaakt kan zijn en dat dat naar elders is overgebracht.

Ricine is een uiterst giftige stof die voorkomt in bonen van de wonderboom (ricinus communis; wolfsmelkfamilie), een snelgroeiende eenjarige plant. Het gif is gemakkelijk te produceren, en eveneens gemakkelijk te bewaren. Inademing van gas van de stof of consumptie ervan, of inspuiting in het bloed kan dodelijk zijn. Een milligram van de stof zou voldoende zijn om een volwassene te doden. Ricine veroorzaakt bij gebruik van zeer kleine hoeveelheden darmkrampen met hevige laxerende gevolgen; grotere hoeveelheden kunnen dodelijke diarreeaanvallen tot gevolg hebben.

Er is nog geen middel tegen ricine-vergiftiging. Wetenschappers werken wel aan een vaccin, maar tot op heden kunnen alleen de symptomen van ricine-vergiftiging behandeld worden. Ricinus-bonen worden ook gekweekt om laxeermiddelen (wonderolie) te fabriceren.

Deskundigen zeggen dat ricine niet geschikt is voor een grote aanslag waarbij grote aantallen mensen om het leven worden gebracht. De stof kan wel gebruikt worden voor een aanslag op een of meer individuen, politici bijvoorbeeld of andere bekende personen. Zoals in september 1978 in Londen gebeurde, toen de Bulgaarse dissident Georgi Markov om het leven werd gebracht met een injectienaald met ricine, die aan de punt van een paraplu was bevestigd (hoewel Scotland Yard het gebruik van die paraplu nooit heeft bevestigd).

Ook Michael Allswede, professor aan de universiteit van het Amerikaanse Pittsburg, wil het in The New York Times geen massavernietigingswapen noemen. Kleine hoeveelheden kunnen een mens doden, maar om het massaal aan te wenden, zou je het moeten verstuiven en heb je duizenden liters nodig.

Volgens de Britse regering tonen de vondst van de ricine en de zes arrestaties aan dat groepen schurken het gemunt hebben op westerse landen. Een regeringswoordvoerder: ,,Het laat zien dat de dreiging van het internationale terrorisme reëel is.''