Wennemars heeft regie voortaan in eigen handen

Hij leerde van Gretha Smit, die 'het hele topschaatsen voor lul zette'. Hij vond zichzelf 'een mietje' geworden. Nu beleeft Erben Wennemars (27) de sport weer op een normale manier. En met succes. Dit weekeinde neemt hij deel aan het WK sprint in Calgary.

CALGARY - Vijf jaar lang reisde hij de wereld over met Peter Mueller. Het leven was rock-'n- roll en de bende van SpaarSelect hield overal huis, op en naast het ijs. Mueller en Wennemars, beiden extravert en uitgesproken, leken voor eeuwig bij elkaar te horen. Totdat vorig seizoen langzaam de chemie verdween.

In april kreeg Mueller zijn ontslag omdat de schaatsers, onder wie Wennemars, niet meer in hem geloofden.

Sindsdien heeft Wennemars hem niet meer gesproken. Mueller voelt zich verraden en ontwijkt hem. ,,Peter heeft mij veel goeds gebracht maar misschien zijn we te lang doorgegaan. Dat is achteraf. Ik heb hem laten vallen, maar hij mij ook. Het is nu niet meer zo dat we nog leuk met elkaar omgaan en samen even koffie drinken. Als we elkaar tegenkomen is het 'hallo' en 'dag'. Dat doet pijn, maar het ligt niet aan mij. Ik heb vaak genoeg aangegeven dat ik wil praten. Hij heeft mijn telefoonnummer, maar hij heeft er absoluut geen zin in.''

Wennemars zou de Amerikaan zo graag uitleggen dat hij de schuld voor zijn falen in het olympische seizoen niet bij de trainer legt. ,,Topsporters zijn sterretjes hè, het ligt nooit aan henzelf. Ik vind dat je altijd je eigen verantwoordelijkheid moet nemen. Er zijn een heleboel sporters die daar moeite mee hebben. Het is gemakkelijk om altijd anderen de schuld te geven.''

Hij heeft zélf fouten gemaakt, zegt hij nu. ,,Ik leefde in een tunnel. Ik streefde te veel een doel na, ik was alleen bezig met het resultaat. Ik moest en zou in Salt Lake City een medaille pakken. Het maakte mij geleidelijk aan blind.''

,,Op luchthavens was ik bang voor bacteriën, ik liep voortdurend met een sjaal om mijn mond. Mijn koffer wilde ik niet meer dragen omdat dat te veel energie zou kosten. Mijn fiets moesten anderen maar mee naar het ijsstadion nemen. De openingsceremonie van de Spelen liet ik schieten omdat het te koud zou zijn en dat was slecht. Op een gegeven moment wordt het leven te complex om nog te kunnen presteren. Als je niet eens je eigen koffer kunt dragen, hoe kun je dan in vredesnaam een olympische medaille pakken? Als je niet geniet, krijg je ook geen olympisch gevoel. Ik had helemaal geen olympisch gevoel in Salt Lake City.''

,,Mijn redenering was: ik verdien die medaille omdat ik zoveel had meegemaakt en toch altijd een goed mens was gebleven. Gevallen in Nagano, nooit iemand opzettelijk iets misdaan, nooit iets gestolen, altijd hard getraind, dus ik dacht: die medaille krijg ik wel.''

,,Maar zo zit de wereld niet in elkaar. Je krijgt niks, je moet niet berusten, je moet die medaille gaan halen. Die houding zag je duidelijk bij Gerard van Velde en Derek Parra: ik ga 'm halen, die plak is van mij!''

De laatste jaren is het schaatsen véél te belangrijk gemaakt, vindt hij. Door de enorme budgetten van ploeg kwamen er uitwassen. Niemand trapte op de rem. ,,Voor elke Olympische Spelen ontstaat zo'n hype. Dan wordt iedereen gek. Dan moet je eigenlijk zeggen: hier doe ik niet aan mee. Maar dat is moeilijk voor een topsporter.''

,,Neem de trainingskampen. Ik zie heus wel het belang in, maar de grondgedachte van een trainingskamp is de verandering van omgeving, de puntjes op de i zetten, even weg uit de sleur. De laatste jaren is dat helemaal doorgeslagen in het schaatsen. Je voelde je al kansloos als je in de zomer niet drie weken in Calgary was geweest. Je moest nog vier weken naar Italië en drie weken naar Inzell, allemaal nog voordat het seizoen was begonnen. Ik wist niet eens meer hoe het thuis eigenlijk ging. Juist de trainingskampen werden een sleur. De balans was helemaal zoek.''

,,Afgelopen zomer heb ik ingezien hoe mooi ik het thuis voor elkaar heb. Ik woon in Zwolle en met de fiets zit ik binnen drie minuten op de Veluwe. Bijna achter mijn huis ligt een atletiekbaan. Binnen een straal van tien kilometer liggen drie skeelerbanen. Vorig jaar was ik bang voor slecht weer in Nederland. Nu denk ik: wat nou, regen! Mietjes worden gemaakt, niet geboren. Ik was een mietje geworden.''

,,Gretha Smit heeft vorig jaar de ogen wel geopend. Zij heeft het hele topschaatsen voor lul gezet. Met al die dure ploegen en hun dure voorbereiding. Zij was basic en relativeerde al dat gedoe van ons.''

,,Op een gegeven moment word je wakker. Je gaat inzien dat het allemaal niet nodig is. Vroeger dacht ik dat je een speciaal mens moest zijn om hard te schaatsen. Sporters voelen zich daarom zo snel aangevallen. Ze luisteren niet naar mensen van buiten het eigen kringetje. Kritiek is soms goed.''

,,Als je normaal in de maatschappij blijft staan, gaat die enorme druk eraf. Nu vind ik rust bij mijn gezin. Sinds september ben ik vader. Na de training kom ik thuis en verschoon ik een luier, doe ik hele andere dingen. Het heeft geen zin om 24 uur per dag met schaatsen bezig te zijn. Daar word je knettergek van. Het is uiteindelijk niet meer dan een stukje schaatsen en daar je best voor doen, that's it.''

Toen hij in China was voor de wereldbekerwedstrijd in Harbin wilde hij zoveel mogelijk van het land zien. Om te genieten. ,,Ik ben iedere dag dankbaar dat ik dit mag doen.'' Zijn nieuwe coach Jac Orie past bij zijn no-nonsense-houding. Orie gebruikt niet, zoals Mueller, tegenstanders om hem te motiveren. Hij zet hem niet op tegen Bos, Wotherspoon, de media, of wie dan ook. ,,Jac baseert zich op de trainingen en heeft er vertrouwen in dat het er uitkomt. Hij zegt alleen: ga lekker schaatsen. En als Wotherspoon of Van Velde dan harder rijden? Jongens, gefeliciteerd.''

Net als het hele voormalige SpaarSelect-team is ook Wennemars onder Orie opgebloeid. ,,Overal waar we kwamen, hebben we onze sporen achtergelaten. Vijf titels op het NK afstanden, vijf wereldbekers (zelf won hij er vier, red.) en Romme heeft het NK en het EK allround gewonnen. Vorig jaar wonnen we helemaal niets. Dat kan geen toeval zijn. Jac heeft bij mij gehamerd op mijn techniek. Ik heb nu vertrouwen in het trainingsprogramma en fixeer me alleen nog op mezelf.''

,,Ik heb besloten dat ik nooit meer afhankelijk wil zijn van anderen. Ik wil zelf verantwoordelijk zijn voor mijn prestaties, mijn materiaal maar ook voor mijn zakelijke belangen. Ik heb geen zaakwaarnemer omdat ik wil weten wat er gaande is. Volgens mij doe ik dat niet slecht.''

Nuchter leefde hij de afgelopen dagen toe naar het WK sprint. Zondag realiseerde hij in de wereldbeker van Salt Lake City de op een na beste tijd ooit op de 1000 meter. Alleen Van Velde was sneller in zijn olympische race.

Het was al de vierde wereldbekerzege voor Wennemars dit seizoen. Op het WK was hij de afgelopen vier jaar vier keer vijfde. Hij wil ook nu van geen favorietenrol weten. Die is voor thuisrijder Jeremy Wotherspoon en olympisch kampioen Gerard van Velde, vindt hij.

De tijd dat Wennemars aan iedereen verkondigde dat hij móest winnen, opgejut door Mueller, is voorbij. ,,Ik zeg nu: alles kan, niks moet.''