Bush laat de kerk in het midden

President Bush heeft zich geschaard achter vier blanke studenten die een verbod willen op positieve discriminatie op universiteiten. Maar waar hij precies staat laat hij in het midden.

De voor minderheden gunstige toelatingsprocedures op de Universiteit van Michigan zijn 'duidelijk ongrondwettelijke, verkapte quotasystemen'. Zo schreven juristen van de Amerikaanse president Bush aan het federale Hooggerechtshof, dat dit jaar moet oordelen in een procedure die vier blanke studenten tegen de universiteit hebben aangespannen.

Bush mengde zich donderdag met een toespraak in het proces, alom gezien als de belangrijkste Amerikaanse rechtszaak over positieve discriminatie sinds een kwarteeuw. Zijn aanvullende schriftelijk pleidooi kwam gisternacht binnen bij het Supreme Court en stelde zowel vóór- als tegenstanders teleur.

Voorstanders van positieve discriminatie -bedoeld om de toegankelijkheid van en diversiteit op universiteiten te bevorderen- zijn teleurgesteld omdat het pleidooi zich lijkt te keren tegen ras als toelatingscriterium bij universiteiten. Michigan werkt met een toelatingssysteem waarbij aspirant-studenten op basis van factoren als ras, sociaal-economische en geografische afkomst punten krijgen. In totaal maximaal 150, het behoren tot een minderheid is goed voor 20 punten. Degenen met de meeste punten mogen komen studeren. Een illegaal systeem, volgens het schrijven van het Witte Huis, omdat de universiteit in de toelatingsprocedure geen gebruikmaakt van ,,beschikbare rassen-neutrale alternatieven''.

Tegenstanders van positieve discriminatie vinden het pleidooi juist niet ver genoeg gaan. Het beperkt zich tot de situatie in Michigan, bovendien laat president Bush in het midden of hij vindt dat ras weer wél een criterium mag zijn als 'neutrale' selectieprocedures niet goed werken bij het streven naar diversiteit.

Veel conservatieven hadden gehoopt dat Bush expliciet zou vragen het baanbrekende Bakke-arrest uit 1978 te verwerpen, nu nog dé positieve discriminatie-zaak. Net als de vier studenten nu, eiste destijds ook de blanke Allen Bakke toelating tot een universiteit. Hij was buiten de boot gevallen in een selectieprocedure waarbij voor kleurlingen en blanken een vast aantal plaatsen beschikbaar was. Het Hooggerechtshof vond die quota illegaal, maar besliste in 1978 -met vijf tegen vier stemmen- dat ras wél mee mocht spelen als toelatingscriterium.

Veel scholen en universiteiten hebben op basis van het Bakke-arrest toelatingsprocedures als in Michigan ingevoerd. Die zijn de afgelopen jaren al vaker aangevochten bij de rechter, wat tegenstrijdige vonnissen opleverde. De uitspraak van de hogerechters van het federale Supreme Court wordt deze zomer verwacht.