Een lijst met beroepsziekten is vereist

* Wie een beroepsziekte krijgt of een arbeidsongeval meemaakt, heeft recht op een uitkering die niet afhangt van het inkomen van zijn partner. Dat staat in het verdrag van de Internationale Arbeidsconferentie (ILO) waarop Nederland zich heeft vastgelegd.

Tot nu toe was dat voor Nederland vooral een papieren afspraak, omdat het voor de huidige WAO niet uitmaakt hoe iemand arbeidsongeschikt is geworden. Iemand die van een bouwsteiger valt, komt net zo goed in aanmerking als iemand die een ernstige ziekte krijgt.

Bij het vaststellen van de uitkering wordt slechts gekeken naar het verlies aan inkomen. Het verschil tussen wat iemand nog kan verdienen en het oude loon bepaalt de mate van arbeidsongeschiktheid.

De internationale afspraken over inkomen bij een arbeidsongeval of beroepsziekte worden wel relevant als de WAO wordt aangescherpt, zoals het huidige kabinet wil. In de toekomst moeten alleen nog volledig arbeidsongeschikten in aanmerking komen voor een WAO-uitkering. Gedeeltelijk arbeidsongeschikten hebben bij werkloosheid recht op WW en vervolgens een IOAW-uitkering. Daarbij wordt het inkomen van de partner wel meegewogen.

Dat laatste is in strijd met het ILO-verdrag als het gaat om mensen met een beroepsziekte of arbeidsongeval. Nederland dient voor hen een extra uitkering te regelen. Hoe hoog die moet zijn, schrijft de ILO niet voor.

Wie dus gedeeltelijk arbeidsongeschikt wordt wegens privé-omstandigheden (zoals een ziekte of een auto-ongeluk) is in de kabinetsplannen slechter af dan iemand die een handicap oploopt door zijn werk.

Daarmee zou Nederland voor het eerst een onderscheid maken tussen het zogeheten risque social en het risque professionel. Dat betekent getouwtrek over welke kwaal wel of niet door het werk komt. Toch is dat niet helemaal nieuw voor Nederland. Vanwege de versobering van de uitkeringen is er een bloeiende praktijk ontstaan van werknemers die hun werkgever aansprakelijk stellen voor bijvoorbeeld hun muisarm of de schildersziekte.

Volgens het ILO moet Nederland een lijst met beroepsziekten aanleggen. Op basis daarvan zouden mensen wel of niet voor de extra uitkering in aanmerking komen. Volgens de commissie-Donner, die in 2001 de WAO doorlichtte, geldt de extra uitkering voor een beperkte groep. Het zou gaan om ongeveer 5 procent van de gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Het gaat immers alleen om diegenen die gedeeltelijk gehandicapt zijn, geen werk hebben en wegens het inkomen van de partner een kleinere of geen IOAW-uitkering ontvangen.

Nederland telt 802000 WAO-uitkeringen. In een derde van de gevallen gaat het om gedeeltelijk arbeidsongeschikten.