Geen kopers voor Amsterdamse huurhuizen

In Amsterdam staan corporatiewoningen al meer dan een jaar leeg. Ze moeten worden verkocht, verdedigt de corporatie zich. Ze moeten weer verhuurd, eisen krakers.

AMSTERDAM - Het gebeurt niet vaak: een huiseigenaar die toegeeft dat de 'bezetters', in dit geval krakersgroepen uit stadsdeel De Pijp, 'een punt hebben'.

Woordvoerster J. Groenewold van corporatie De Dageraad erkent ruiterlijk 'dat het eigenlijk niet kan' dat vier van de tien gekraakte Dageraad-woningen langer dan een jaar leeg staan. ,,Natuurlijk is dat moeilijk uit te leggen aan mensen die al jaren op de wachtlijst staan. Wij vinden dit ook niet prettig.''

Elf uur in de ochtend, de krakers in een benedenwoning aan de Mesdagstraat komen net uit bed. Koffie en thee uit jampotjes, actieposters aan de muren, matjes op de grond: het tafereel zoals je dat in een krakerswoning verwacht.

Buiten valt op dat veel buurtbewoners de actie steunen. 'Stop de verkoop van sociale huurwoningen', gebieden posters die achter diverse ramen hangen. 'Huurders aan de kant voor een leeg kooppand', en 'Kopen is te duur, wij betalen liever huur', luiden andere krakers-slogans die sommige bewoners overgenomen hebben.

,,Wij eisen dat deze woningen weer naar de kernvoorraad sociale huurwoningen terugvloeien'', zegt krakerswoordvoerder Koos in het jargon dat hij zich tijdens ettelijke acties eigen heeft gemaakt.

,,De corporaties willen te veel woningen splitsen en verkopen, voor ongehoord hoge prijzen. Dit speelt ook in andere Amsterdamse wijken.''

Op 15 december nam een grote groep krakers tien huizen in de Amsterdamse Pijp in bezit. Níet om er zelf te gaan wonen, benadrukken de krakers, maar uit ergernis dat het merendeel maandenlang leegstaat.

In een tijd dat huurders soms wel tien jaar op een wachtlijst staan, vinden de krakers dit onverteerbaar. Van een speculant kun je zoiets nog begrijpen, maar van een woningcorporatie met een lange, socialistische traditie?

Drie weken later hebben de krakers twee van de tien kraakpanden opgegeven. De Dageraad maakte aannemelijk dat beide panden binnenkort weer worden bewoond.

De corporatie sommeerde hen de resterende panden per 2 januari te verlaten, zodat ze kunnen worden opgeknapt en verkocht. ,,De huizenmarkt is ingestort'', legt Groenewold uit. ,,Wij hebben er net als ieder ander last van dat huizen langer leeg staan vóór zich een koper aandient.''

Het zijn dus geen huurhuizen die lang leegstaan, beklemtoont Groenewold, maar koophuizen. Net als andere corporaties komt De Dageraad tegemoet aan de eis van het rijk om meer huurhuizen te verkopen. Zeker Amsterdam heeft opvallend weinig koopwoningen (13 procent). Bovendien heeft De Dageraad het geld nodig om andere huizen te kunnen opknappen en in de leefbaarheid van buurten te investeren.

Voorts voert Groenewold aan dat huizen lang leeg staan omdat 'enkele formaliteiten', zoals splitsings- en erfpachtprocedures, meer tijd in beslag namen dan gedacht. Ook zijn enkele huizen nog eens extra gerenoveerd toen bleek dat de kopers niet hapten.

Volgens secretaris F. Gersteling van de huurdersvereniging Amsterdam staan zo'n dertig huizen in de stad langer dan een jaar leeg. Veel meer huizen misschien nog net geen jaar, maar wel minstens acht maanden -ook al veel te lang voor een stad met zulke lange wachtlijs ten.

,,Als woningen zo lang leegstaan, is er iets grondig mis. Of je prijs is dan verkeerd, of je locatie'', vindt Gersteling.

Corporaties bieden de huizen vaak eerst aan zittende huurders aan, voor een gunstige prijs. Als die het niet kopen, vragen ze vaak de marktprijs. In de Pijp kan dit algauw oplopen tot 180000 of 250000 euro. ,,Dat noemen ze dan een middeldure koopwoning'', schampert kraakster Marianne. ,,Als je twee keer modaal verdient, kun je het nog niet betalen. Maak er toch weer een huurhuis van.''

F. Rozenkrans van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties wijst op een convenant waarin staat dat in de jaren 2002-2007 bijna 30000 corporatiewoningen moeten worden verkocht. De corporaties moeten zich daaraan houden, iedereen die er tegen is, protesteert maar in Den Haag. De gemeente én de Amsterdamse huurdersvereniging ondertekenden dit stuk.

Alles goed en wel, pareert Gersteling van de huurdersvereniging, maar in dat convenant staat ook dat de oude wijken veilig moeten zijn. ,,Wij krijgen steeds meer klachten van bewoners over de leefbaarheid in hun buurt. Veel mensen noemen de toenemende leegstand als oorzaak.''