De PvdA komt weer in beeld

De tegenvallende economische groei dwingt een volgend kabinet tot extra bezuinigingen op de overheidsuitgaven in de orde van tien miljard euro. Dat is fors en de ombuiging zal dus pijnlijke beslissingen vergen, zeker nu vrijwel alle partijen tegelijk veel geld willen uittrekken voor investeringen in de publieke sector.

Zoals de ervaringen in de jaren tachtig en begin jaren negentig hebben geleerd, vergt zo'n ingrijpende operatie een kabinet dat steunt op een stevig draagvlak in het parlement. Het is nog maar de vraag of CDA en VVD, die hun samenwerking tot inzet van deze verkiezingen maken, voor dat draagvlak kunnen zorgen. De peilingen naar de kiezersgunst bieden nog altijd geen perspectief op een meerderheid voor zo'n coalitie, laat staan een ruime. Het CDA onder aanvoering van Balkenende blijft vertrouwen wekken, maar de VVD vertoont nog geen tekenen van herstel na het historische verlies in mei. Het inzetten van het erelid Wiegel heeft weliswaar een toegevoegde waarde voor de verkiezingscampagne, maar bewijst vooral de verlegenheid van het huidige liberale leiderschap.

In dat licht is het verstandig dat het CDA het alternatief van een coalitie met de PvdA openhoudt. Dat gebeurde tot nu toe op de zuinigste manier, in termen van 'we sluiten geen enkele partij uit'. Maar gisteren in het '2Vandaag'-debat maakte CDA-lijstaanvoerder Balkenende de opening groter door zich uit te spreken voor een stabiel kabinet, steunend op twee partijen. Daarbij is het, zei hij, aan de kiezer te bepalen of dat CDA en VVD dan wel CDA en PvdA zullen zijn. Dat is een gezond democratisch en tegelijk ook realistisch uitgangspunt. In het afgelopen decennium is gebleken dat de PvdA noodzakelijke ombuigingen in de overheidsfinanciën niet uit de weg gaat. De opmerking van CDA-fractieleider Verhagen eerder deze week dat PvdA-aanvoerder Bos 'wel een vlotte babbel heeft, maar met zijn plannen blijft steken in het verleden' sloeg nergens op. De VVD mag tot meer bezuinigingen bereid zijn, zij blijft onder de moeilijke omstandigheden gewoon vasthouden aan fiscale cadeautjes voor huis eigenaren en automoblisten en aan de korting op ontwikkelingssamenwerking. Het CDA kan op deze punten beter met de PvdA uit de voeten. Balkenende heeft op tijd een opening naar deze partij gemaakt.