CDA en PvdA lijken meer op elkaar dan Balkenende denkt

DEN HAAG - De verschillen die CDA-leider Balkenende tussen zijn partij en de PvdA ziet, blijken bij een vergelijking tussen de verkiezingsprogramma's vooral te zitten in details.

Programmatisch zit het CDA minder ver van de VVD af dan van de PvdA. Dat komt doordat CDA en VVD met hun programma's dicht tegen het regeerakkoord aanzitten dat ze sloten met de LPF. Het verschil tussen CDA en PvdA op hoofdlijnen lijkt niettemin gering.

Het grootste principiële verschil is te vinden op sociaal-economisch terrein: terwijl het CDA pleit voor 'rentmeesterschap', waarbij de aflossing van de staatsschuld in één generatie centraal staat, wil de PvdA juist investeren en niet bezuinigen alleen maar om de staatsschuld af te lossen. Dat moet wel gebeuren, vindt de PvdA, maar mag langer duren dan één generatie.

Verschillen die PvdA-voorman Bos en zijn tegenstrever Balkenende tijdens de verkiezingscampagne specifiek benoemden en daarmee verscherpten, waren de WAO, het nieuwe ziektekostenstelsel, de oorlog tegen Irak en het vreemdelingenbeleid.

Wat de WAO betreft zijn zowel PvdA als CDA het erover eens dat alleen volledig en langdurig arbeidsongeschikten toegang krijgen tot de WAO en dat alle anderen in elk geval gedeeltelijk aan het werk worden gehouden. Een verschil is dat het CDA de nadruk legt op een hardere aanpak en meer controle, terwijl de PvdA er vooral voor wil zorgen mensen weer aan het werk te krijgen en zich richt op preventie.

Het nieuwe ziektekostenstelsel moet er van beide partijen komen. De PvdA wil dat de ziekenfondspremie naar draagkracht wordt geheven en dus verschilt. Het CDA is daarentegen voor een premie die voor iedereen gelijk is. Degenen die minder verdienen worden via de belastingen gecompenseerd.

Over de dreiging van een naderende oorlog in Irak is er overeenstemming over het bewandelen van de weg via de Verenigde Naties. Het CDA wil dat Nederland ook op eigen houtje kan meedoen met de VS als het tot een oorlog komt, de PvdA niet.

Bij het migratievraagstuk is Wouter Bos tijdens de campagne het CDA tegemoet gekomen. Hij wil, net als het CDA in het regeerakkoord met VVD en LPF had laten opnemen, een leeftijdsgrens voor allochtone huwelijkspartners. Op die manier moet de immigratie beperkt worden doordat het aantal gezinsherenigingen kleiner wordt. Ook hoort daar volgens Bos en Balkenende de eis bij dat de partner uit het buitenland Nederlands leert voordat hij of zij emigreert. Wat Bos niet wil, maar het CDA wel, is om bovendien een inkomenseis te stellen.

Verschillen op andere gebieden beloven minder hete hangijzers te worden. Zo zijn beide partijen voor het besteden van het kwartje van Kok aan mobiliteit, het nuanceverschil is echter dat de PvdA dit wil storten in een fonds. Op het thema veiligheid zitten de twee ook dicht bij elkaar: in uiterste nood is het bespreekbaar om meerdere criminelen op één cel te zetten, iets waar het CDA voorstander van is. De PvdA wil dat alleen om te voorkomen dat criminelen als gevolg van het cellentekort worden vrijgelaten en op voorwaarde dat de bewakers het aankunnen.