Washington worstelt met naoorlogs Irak

De oorlog winnen bleek eenvoudig, maar het uitblijven van vrede in Irak bezorgt de Amerikaanse president Bush steeds grotere kopzorgen.

AMSTERDAM - ,,De kortste weg terug naar huis loopt via Bagdad, hebben ze steeds gezegd. Nou, die hebben we genomen, en nu zijn we hier nog.'' De klacht van sergeant Filipe Vega, woensdag in het bekende 'Good Morning America' van tv-zender ABC, kwam hard aan in Washington. ,,Rumsfeld mag wat mij betreft ontslagen worden'', zei een collega van Vega in hetzelfde programma. ,,Ik heb geen idee waarom we nog steeds in Irak zijn.''

De militairen, van de derde infanteriedivisie, zaten er doorheen. Deze week zouden ze, na acht maanden in het Midden-Oosten, teruggaan naar huis, maar op het allerlaatste moment werd hun vertrek uitgesteld, waarschijnlijk tot september.

Ook het thuisfront in de VS treurt. ,,Ze had het huis opgeruimd, taart gekocht en de ballonnen uitgezocht. Maar enige uren voor haar man zou terugkeren, kreeg de 22-jarige Brittany Whais het bericht'', beschrijft de Killeen Daily Herald het leed in het stadje bij de legerbasis Fort Hood in Texas. ,,Iedereen had alles al ingepakt, de tassen klaar, de auto's gepoetst.''

Washington worstelt met het naoorlogse Irak. De Amerikaanse bevolking wordt onrustig nu haar militairen betrokken blijken bij een missie die veel langer gaat duren dan verwacht en de situatie in Irak eerder lijkt te verslechteren dan te verbeteren. De afgelopen weken heeft gemiddeld één Amerikaanse soldaat per dag het leven verloren, voornamelijk bij aanslagen. Het aantal van 147 Amerikaanse dodelijke slachtoffers van de eerste Golfoorlog is gisteren gepasseerd. En de aanvalsacties zijn steeds professioneler. Woensdag werd bij het vliegveld van Bagdad zelfs een raket afgevuurd op een transportvliegtuig, die zijn doel miste.

De nieuwe militaire bevelhebber in Irak, legergeneraal John Abizaid, zei die dag voor het eerst onomwonden dat de Amerikanen in een 'klassieke guerrilla-achtige' oorlog zijn beland tegen restanten van het vroegere Baath-regime. De term 'guerrilla', synoniem met Vietnam, had minister Rumsfeld voortdurend afgewezen. De aanvallen richten zich niet alleen meer op de Amerikanen, maar ook steeds meer op Irakezen die met hen samenwerken; iets wat de wederopbouw nog verder bemoeilijkt.

De Amerikaanse onderminister van defensie Paul Wolfowitz neemt momenteel de problemen zelf in ogenschouw tijdens een vijfdaags bezoek aan Irak. In zijn achterzak heeft hij een verontrustend rapport van zijn ministerie, dat waarschuwt voor chaos als de veiligheid, basisvoorzieningen en politieke en economische vooruitzichten niet binnen enkele maanden verbeteren. De regering moet onmiddellijk overschakelen naar de 'turboversnelling', stelt het rapport.

Een gevoelig punt is de aanbeveling snel andere landen en ook de VN te betrekken bij de wederopbouw -iets waartoe de Amerikaanse Senaat vorige week al unaniem opriep. Washington zit na de diepe conflicten in de Veiligheidsraad over de Irak-oorlog bepaald niet te wachten op hernieuwde VN-bemoeienis. Maar landen als Rusland, Frankrijk en India, die vooralsnog weigeren troepen te sturen, zouden daartoe mogelijk wél bereid zijn als dat onder VN-vlag kan. Het Pentagon kijkt inmiddels ook naar opties in eigen huis, en zou onder meer overwegen de komende maanden duizenden reservisten op te roepen, ter vervanging van delen van huidige 146000 militairen in Irak.