Filosofen lijken niet op gewone mensen

Wat onderscheidt de wijsgerige amateur van de beroepsfilosoof? En lijkt een filosoof op gewone mensen? Volgens een Brits onderzoek zijn ze anders, maar willen ze graag maatschappelijk relevant zijn.

Het Britse tijdschrift The Philosopher's Magazine deed recent onderzoek naar de mensen die aan nadenken hun identiteit ontlenen. Precies 2101 filosofen beantwoordden de vragen van TPM en het resultaat is niet verwonderlijk: ze zijn anders.

Het onderzoek onderscheidt drie soorten mensen. De beroepsfilosoof, werkzaam in het hoger onderwijs ('academicus'). De liefhebber die hooguit een kandidaats/bachelor wijsbegeerte heeft ('filosofiel'). De ongeïnteresseerde, die als controlegroep fungeert (onnodig negatief gekwalificeerd als 'filosofoob').

Opvallend resultaat is dat de brood-denker in zekere zin het conservatiefst is: hij of zij hecht het meeste belang aan tradities voor het maatschappelijk welzijn. Verder is de academicus net zo politiek correct als de amateur, en veel correcter dan de gewone mens. Houdt iemand zich beroepshalve met filosofie bezig, dan voelt hij het meest voor legalisering van softdrugs. En maakt het niet-materiële weinig indruk; een hiernamaals en god horen niet bij de overtuigingen van de denker. Dat laat twee interpretaties toe. De eerste: Van wijsgerig denken wordt een mens niet geloviger; de filosofoben zijn het meest religieus. De tweede, omgekeerde redenering: wie minder gelooft, neigt tot filosofisch denken.

Academici zijn van de drie onderscheiden categorieën de meest bescheiden mensen: wie veel weet, weet dat hij niet veel weet. De gelegenheidsdenkers zijn onbescheiden; ze voelen zich intellectueel superieur en komen dus zelden iemand tegen die nog slimmer is.

Volgens TPM is de meest opmerkelijke uitkomst die over de maatschappelijke relevantie van filosofen - van alle scores viel daar de hoogste: Ze willen meer ingaan op de zorgen die ons kwellen, zoals de opwarming van de aarde. ,,Wij van TPM vonden dat het publiek te veel van filosofen verwachtte, maar nu blijkt dat filosofen zélf meer willen betekenen.''