Gedenkplek voor familieloze dakloze

Familieloze zwervers en daklozen die in Groningen komen te overlijden, hebben sinds gisteren hun eigen gedenkplek. Het initiatief is van pastor G. ter Beek van de Open Hof, een kerkelijke dagopvang voor dak- en thuislozen en verslaafden. Hoe kwam Ter Beek op het idee?

,,Van de zomer kwam er een zwerver bij me die het graf van een vriend zocht, met wie hij jarenlang was opgetrokken en die pas was overleden. Maar we konden zijn graf amper vinden. Toen we het uiteindelijk vonden, was het niet meer dan een kale plek waarop een heel klein vermolmd houten paaltje stond, met zijn naam erin gekrast.''

Dat moest anders, vond Ter Beek. Hij schreef enkele landelijke fondsen aan, die bereid bleken de gedenkplek te betalen. Een begrafenisonderneemster zette Ter Beek op het spoor van kunstenaar Gon Baar. Zij was enthousiast en maakte een glas-in-lood-kunstwerk. Dat bestaat uit vierkante, gekleurde glaasjes van zo'n 20 bij 20 centimeter, waarin de naam van de overledene gegraveerd wordt. Achter het glas komt een kaars te branden. Voor degenen die net overleden zijn, komt één glas met een algemene tekst waarmee alle gestorvenen worden herdacht.

Ter Beek schat dat in Groningen zeven à acht zwervers per jaar overlijden. Zij krijgen een begrafenis van de sociale dienst, omdat familie meestal onvindbaar is. Het kunstwerk bevat vijftig glaasjes. Voorlopig kan Ter Beek even vooruit, maar wat te doen over een jaar of zeven? ,,De glazen zijn uitneembaar, dus we kunnen tegen die tijd nieuwe glaasjes plaatsen. Dan maken we voor de gegraveerde glazen een definitieve gedenkplek.'' Het werk komt in de kapel van de Open Hof te staan, dat zo een soort 'gedachtenishoek' voor overleden zwervers wordt.

Wilden de daklozen niet liever nu een stuk brood dan straks een gedenkglas? ,,Nee, die reactie kregen we niet. Er is een hele categorie daklozen die geen geld heeft om een graf voor nabestaanden te verzorgen, maar die wel graag overledenen herdenkt. Die vinden het prachtig. Met allerzielen houden we altijd een speciale dienst waarin we de doden van het afgelopen jaar herdenken. Dan is het ontstellend druk! De dood leeft meer dan buitenstaanders denken.''