Buren Irak gokken op de oorlog

In buurland Irak dreigt een oorlog, de minister van financiën is onlangs afgetreden, maar de Koeweitse beurs trekt zich er niets van aan. De Kuwait Stock Exchange, een van de grootste in de Arabische wereld, bereikte vorige week een record.

KOEWEIT - Beleggers trekken zich blijkbaar niets aan van de oorlogsdreiging, sterker nog, ze gaan ervan uit dat de beurs verder zal stijgen als de Iraakse leider Saddam Hoessein is verjaagd. Veel Koeweiters rekenen erop dat de oorlog kort zal zijn, en dat hun land een belangrijke rol zal spelen bij de opbouw van het door de jarenlange sancties verarmde Irak.

Ook de minstens even belangrijke onroerendgoed-handel bruist, signaleert de Koeweitse econoom Jasem al-Sadoen. ,,Koeweiters zijn gokkers'', geeft hij als verklaring, ,,de beurs is meer een casino geworden dan een aandelenbeurs. Vroeger gingen ze parels vissen en smokkelden ze goud, nu gokken ze op de beurs.''

Al-Sadoen -onberispelijk gekleed in een donkerblauwe djelabba, met de traditioneel Koeweitse witte doek op zijn hoofd- is een gerespecteerd econoom die werkt voor een consultancy en investeringsmaatschappij in Koeweit Stad. Met name de Koeweitse pers weet hem te vinden vanwege zijn scherpe, kritische analyses.

Volgens Al-Sadoen speelt de overheid een grote rol in dit beursspel. ,,De regering gebruikt de beurs, en de onroerendgoedhandel. Dat deed ze in 1986, toen ze het parlement ontbond en een week voor de Iraakse invasie in 1990, en toen de premier ziek werd...'' De regering sprong op al die momenten in om de koersen op peil te houden. ,,Als er iets gebeurt, denken beleggers dat er iemand aan de vraagzijde de prijzen wel eens zou kunnen opdrukken.''

Koeweit is een staat gebaseerd op publieke financiering, legt Al-Sadoen uit, waarbij de regering de olie bezit en de publieke sector 75 procent van het bruto nationaal product beslaat. En de olieprijs is boven de 30 dollar per vat, terwijl die in de Koeweitse begroting op 15 dollar staat. ,,Er is dus een heel comfortabel overschot.''

VERVOLG OP PAGINA 7

Zelfs na het zwartste scenario gloort hoop

Koeweit

VERVOLG VAN PAGINA 1

Daarnaast heeft Irak de afgelopen drie jaar voldaan aan de opdracht van de Verenigde Naties om Koeweit te compenseren voor de schade die tijdens de bezetting in 1990-1991 is aangericht. En door het terugvallen van andere markten in de wereld, is er geen concurrentie waardoor het geld binnen Koeweit blijft, zegt Al-Sadoen. ,,Dit complex aan factoren heeft ervoor gezorgd dat de Koeweitse index in twee jaar bijna 50 procent gewonnen heeft.''

Maar, waarschuwt Al-Sadoen, dat kan niet voortduren. Als de oorlog inderdaad komt en snel voorbij is, zullen de olieprijzen aanvankelijk nog een paar weken stijgen. Waarna ze uiterlijk in april ineen zullen storten, voorspelt hij, naar een niveau van hooguit 15 tot 18 dollar.

De overproductie in andere Opeclanden zal het wegvallen van de Iraakse olie compenseren, zodat er geen tekort is dat de prijs opdrijft. Van groot belang is welke afspraken de Verenigde Staten na de oorlog maken over de prijs van de Iraakse olie. ,,Als de Amerikanen contracten afsluiten met de Iraakse oliesector, dan zal dat grotere geldigheid hebben, ook voor Koeweit, en de Saoediërs zullen erdoor onder druk komen om hun prijzen aan te passen.''

Al-Sadoen wijst erop dat ook een kortlopende oorlog grote gevolgen kan hebben. Saddam kan Koeweit aanvallen, en delen van de infrastructuur in de oliesector vernielen. Koeweit kan onder druk van de VS komen te staan mee te betalen aan de oorlog.

Maar wat als het ergste scenario uitkomt, en de oorlog langer duurt? ,,Dan zal de hele regio gedestabiliseerd raken, met opstanden en staatsgrepen. Dat zal de voorraadzijde van de olie raken. En als fundamentalisten aan de macht komen, zal dat de hele economische stemming en de kapitaalstromen beïnvloeden.''

Ja, beaamt hij, dat is het zwartste scenario. Maar daar staat tegenover dat Koeweit vanwege zijn havens, banken,consultants, enzovoorts de basis zal zijn voor initiatieven om Irak weer op te bouwen. Koeweit zal niet slechter worden van een Marshall-plan voor Irak, al zal de druk om af te zien van de Iraakse compensatiebetalingen groot zijn. De Koeweitse privésector zal na de oorlog een geweldige stimulans krijgen, voorspelt Al-Sadoen. Laat dat een troost zijn voor de gokkers die door een langer durende oorlog flink het schip ingaan.