Echtscheiding kan ook slim en soepel

De afgelopen jaren lag het aantal huwelijken tussen de 85.000 en 90.000 per jaar, terwijl het aantal echtscheidingen jaarlijks tussen de 33.000 en 35.000 schommelde. Bijna één op de drie huwelijken eindigt dus in een echtscheiding. Daarnaast signaleren organisaties als Korrelatie en Nibud een toenemend aantal vragen rond echtscheiding.

Wie getrouwd is, maar niet langer bij de partner wil blijven, kan om 'echtscheiding', 'scheiding van tafel en bed' of 'ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed' verzoeken. Bij 'echtscheiding' wordt het huwelijk beëindigd en alle juridische banden die de echtelieden hebben, worden verbroken. Bij 'scheiding van tafel en bed' blijft men volgens de wet getrouwd. Wie om godsdienstige of financiële redenen geen echtscheiding wil, kan voor deze vorm kiezen. Let op: als later een van de partners alsnog een 'ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed' wenst, dan geldt een termijn van drie jaar na de 'scheiding van tafel en bed'.

Voor welke vorm ook wordt gekozen, er komt altijd een advocaat en rechter aan te pas. De advocaat stuurt een verzoekschrift naar de rechtbank (en zonodig ook naar de partner) waarna de procedure in gang wordt gezet. 'Moeilijke' punten bij een scheiding zijn het gezag en/of omgangsregeling over minderjarige kinderen en alimentatie. De verplichting om financieel voor elkaar te zorgen (de onderhoudsverplichting) vervalt niet als mensen uit elkaar gaan. Als één van de ex-partners niet voldoende inkomsten heeft, dan moet de ander in principe alimentatie betalen. De alimentatieplicht houdt op als de ex-partner aan wie moet worden betaald, trouwt of (geregistreerd) gaat samenwonen. Ook moeten ouders voor hun kinderen de kosten van verzorging en opvoeding betalen, totdat zij 18 jaar zijn. Voor kinderen van 18, 19 en 20 jaar geldt een 'voortgezette onderhoudsplicht' voor levensonderhoud en studie. De kinderalimentatie loopt dus door totdat het kind 21 jaar is.

Het is goed om te weten dat de verdeling van het ouderdomspensioen bij echtscheiding wettelijk is geregeld: het tijdens het huwelijk door de partners opgebouwde ouderdomspensioen wordt in gelijke delen gesplitst. Let op: de pensioenverzekeringsmaatschappij moet binnen twee jaar na ontbinding van het huwelijk hierover geïnformeerd worden. Is dit niet gebeurd, dan ontvangt de partner die het pensioen niet heeft opgebouwd, zijn of haar helft niet rechtstreeks van de pensioenverzekeringsmaatschappij. De betaling moet dan verkregen worden via de partner die het pensioen heeft opgebouwd.

Over het algemeen geldt voor alle soorten echtscheiding: hoe eerder de (ex-)partners tot een overeenkomst kunnen komen, hoe vlotter en 'goedkoper' de echtscheiding verloopt. Alhoewel relationele problemen zich bij uitstek lenen tot oneindig gebakkelei, is dit onverstandig. Behalve natuurlijk voor de declaratie-uren van de advocaten, want die tikken ondertussen rustig door.

Over advocaten gesproken, sommigen zijn zeer tevreden over de bemiddeling door een speciale scheidingsbemiddelaar, aangesloten bij VFAS (Vereniging van Familierecht Advocaten en Scheidingsbemiddelaars). Deze voorzien in een begeleiding van de partners zowel op zakelijk en juridisch terrein, als op relationeel gebied.