Uytdehaage heeft glans terug

BERLIJN - Het was hem bijna gelukt. Zoals al zo vaak in zijn carrière. Bob de Jong toonde karakter in zijn vijf kilometer op het WK afstanden maar moest uiteindelijk het hoofd buigen voor de klasse van de herrezen Jochem Uytdehaage. De marge was na 12,5 rondje minder dan een halve seconde. Carl Verheijen completeerde het Nederlandse podium.

Alweer was de ondankbaarste plaats in sport weggelegd voor De Jong. In totaal eindigde hij op alle NK's, WK's en Olympische Spelen waar hij deelnam al 26 keer op de tweede plek. Jarenlang vocht hij tegen de almachtige Gianni Romme op de lange afstanden. En als Romme hem niet dwarszat, deden Uytdehaage en Verheijen dat. En dit seizoen kruiste ineens marathonrijder Henk Angenent zijn pad. In Berlijn volgde gisteren de nieuwe aflevering in zijn tragikomische loopbaan.

Uytdehaage had voor hem met 6.25.29 een formidabele tijd neergezet. De Utrechter bewees in de derde opeenvolgende internationale ontmoeting dat hij de vijf kilometer weer helemaal de baas is. Met een supersnel eerste rondje in 28.9 seconden had Uytdehaage de basis gelegd voor een solide race.

De Jong had in zijn openingsronde bijna anderhalve seconde meer tijd nodig. Dure tijd, maar de 'Diesel van Leimuiden' komt nu eenmaal pas later op toeren. En dat deed hij. Vier omlopen voor het einde was de virtuele marge met Uytdehaage nog vier seconden in zijn nadeel. Na zijn uitputtend slotoffensief kwam De Jong bij de eindafrekening 0.47 seconden tekort.

Uytdehaage kon zijn feestje gaan vieren met het Nederlandse deel van het publiek in het volle Sportforum. Na een teleurstellend seizoen zonder grote allroundtoernooien is de tweevoudig olympisch kampioen van Salt Lake City weer de oude. Hij zegt veel geleerd te hebben van dit seizoen. ,,Ik weet dat ik mijn techniek niet moet laten verslappen. Na de Spelen dacht ik dat een succesformule kopiëren geen garantie is voor succes. Ik wilde gaan perfectioneren. Dat is niet helemaal goed gegaan. Ik weet nu weer zoals vroeger tot op tien minuten nauwkeurig hoe mijn dag eruit zal zien. Daardoor heb ik wee veel meer rust in mijn lichaam.''

De verliezer van de dag voelde zich geen verliezer in Berlijn. Na zijn finish had De Jong in een flits gedacht 'hier had ik goud moeten pakken'. Maar toen hij coach Wim den Elzen juichend op hem af zag glijden, sloeg de stemming bij De Jong alweer om.

De eeuwige tweede van de schaatssport, notabene een echte achterneef van Joop Zoetemelk, vindt alleen de vierde plaats ondankbaar. Tweede worden op een WK betekent voor hem, na al die jaren, nog steeds wat bijzonders. In zijn eerste reactie probeerde hij vrolijk te doen: ,,Ach, goud is straks toch niets meer waard door de oorlog in Irak.'' Later werd hem uitgelegd dat de goudprijs alleen maar zal stijgen.

De Jong gelooft niet in de vloek die voor hem op het goud lijkt te rusten. ,,Ik geniet van mijn sport. Ik heb het naar mijn zin en probeer altijd het uiterste uit mijn lichaam te persen. Als er eentje beter is, heel erg jammer dan. Natuurlijk baal ik even, maar ik ga niet bij de pakken neerzitten. Ik moet eerlijk zeggen, ik heb vandaag genoten. Ik reed een hele goeie race. En er zouden heel veel rijders blij zijn met zilver.''

De blijdschap van De Jong na de race waarin hij zijn titel van 2001 verspeelde, was ook ingegeven door zijn échec van de Winterspelen van vorig jaar. Zonder sponsor presteerde hij het hele seizoen constant, en die lijn had hij door kunnen trekken tot het WK waar hij al maanden naar uit heeft gekeken. Morgen krijgt hij een nieuwe kans op goud op de tien kilometer. In Angenent ziet hij zijn grootste rivaal. De wet van Bob de Jong: ,,Natuurlijk ga ik altijd voor goud. Want als je voor zilver gaat rijden, word je geen tweede.''