Hoe smaakt... tulpenbol?

Frits Monnikendam (96) uit Amsterdam weet wat 'trek' is, en wat 'honger'. In de Tweede Wereldoorlog heeft hij eens boven een pan met bonen die hij moest koken, staan huilen van de honger. Hij mocht als volwassen kerel niet van de bonen snoepen, en dat heeft hij ook niet gedaan, maar dat kon niet zonder tranen.

Monnikendam woonde in Amsterdam-zuid, was werkzaam voor het illegale Parool, en de redactievergaderingen vonden vaak in zijn bovenwoning plaats. Zelf luisterde hij vaak naar de Engelse radio, schreef de berichten uit en leverde die weer aan de redacteuren. Een enkele keer bood hij verzetsmensen onderdak die zojuist uit Engeland waren teruggekeerd. Zij waren het die Monnikendam er op attendeerden dat tulpenbol zo'n vreselijk smaak heeft. Zelf was hij al aan het noodgerecht gewend, zegt hij, maar de mensen uit Engeland die daar geen schaarste hadden gekend, lieten hem via een omweg weten dat de tulpenbolkoekjes die hij had geserveerd 'niet te vreten' waren. Monnikendam vindt het op zijn 96ste moeilijk te beschrijven hoe de tulpenbollen precies smaakten, maar als hij ze nu onaangekondigd te eten zou krijgen, zou hij ze direct herkennen. Ze hadden een hele eigen, nadrukkelijk bittere smaak, zegt hij 55 jaar na dato. Hij kookte de bollen zelden om ze daarna als groente op te dienen, maar gebruikte ze, net als de kastanjes en eikels uit de parken, vooral als basis voor meel, waarvan vervolgens allerlei produkten konden worden gemaakt -al kan Monnikendam zich vaag tulpenbolstampot met selderij herinneren. De bereiding van tulpenbolkoekjes begon volgens Monnikendam destijds met de aanschaf van De Telegraaf, die vanwege zijn collaboratie mocht blijven verschijnen. Daarin was te lezen welke voedselbonnen werden verstrekt, waarmee de tocht naar de groenteboer kon worden ondernomen. Want in tegenstelling tot de veronderstelling dat tulpenbollen door hongerige Amsterdammers van de geestgronden ten zuiden van stad werden gepikt, waren ze gewoon via de groenteboer verkrijgbaar. Koekjes van tulpenbol, zegt Monnikendam, wijkten qua smaak amper af van de standaard tulpenbol. Ze hadden echter één voordeel: ze léken er niet op.