Donner hult zich in zwijgen over nieuwe rol

DEN HAAG - De identiteit van het nieuwe informateursduo van CDA en PvdA blijft nog binnen de muren van het paleis, totdat de Tweede Kamer vandaag een debat heeft gevoerd over de eerste, afgeronde, verkenningsfase in de kabinetsformatie.

De informateur van de afgelopen 'voorverkenning', de CDA'er Donner, wilde gisteren niet zeggen of hij zelf leiding wil geven aan de daadwerkelijke onderhandelingen waaraan beide partijen nu moeten beginnen.

,,Het is nooit een kwestie van willen. Wie dat zegt, weet niet waaraan hij begint'', zei Donner cryptisch. Ook het hardnekkige gerucht dat de PvdA haar oud-Tweede-Kamerlid en thans voorzitter van de HBO-raad Frans Leijnse in het duo wil, weigerde Donner te bevestigen.

De geheimzinnigheid over zijn eigen rol kan echter ook te maken hebben met Donners positie als demissionair-minister van justitie. Bij de vorming van Paars II in 1998 klaagde toenmalig CDA-fractieleider De Hoop Scheffer over onduidelijke verantwoordelijkheden, toen demissionaire ministers de leiding in de kabinetsvorming kregen. Kok, Borst en Zalm vormden toen een PvdA-D66-VVD informateurstrio. ,,Je moet het risico vermijden dat een demissionair kabinet ongewenste invloed op de formatie uitoefent'', zei De Hoop Scheffer toen in een kamerdebat dat vergelijkbaar is met dat van vandaag.

Donner presenteerde de koningin gisteren zijn conclusies over de eerste fase van de formatie: CDA-leider Balkenende en zijn PvdA-collega Bos zijn na een week aftasten bereid serieuze besprekingen te beginnen over een regeerakkoord voor een tweepartijenkabinet. De sfeer tussen de twee is goed genoeg en ze denken dat het vertrouwen tijdens de onderhandelingen verder kan groeien.

De twee onderhandelaars zetten zich later deze week waarschijnlijk eerst aan de zwaarste kluif, de rijksfinanciën en de noodzaak van nieuwe bezuinigingen. Donner inventariseerde verder een lange rij onderwerpen die Balkenende en Bos willen bespreken, zoals de WAO, de gezondheidszorg, criminaliteitsbestrijding, de kwaliteit van de publieke sector, immigratie, de Nederlandse positie in de EU en de internationale vrede en veiligheid.

De opstelling van Nederland in de kwestie Irak-Verenigde Staten zal aan de orde komen, al gaf de ex-informateur wel toe dat de feiten daarbij te snel kunnen gaan om in een regeerakkoord vast te leggen. Om de snelheid erin te houden mogen de twee fracties geen werkgroepjes per beleidsterrein aan het regeerakkoord laten sleutelen. Wel mogen de onderhandelaars deskundigen uit hun fracties meenemen naar het informateursduo.