Bijna elke werknemer levert koopkracht in

AMSTERDAM - Het cadeautje van het eerste kabinet-Balkenende heet dit jaar de 'arbeidskorting'. Het vaste bedrag aan salaris waar werknemers geen loonbelasting over hoeven te betalen, is verhoogd van 79,08 naar 92,41 euro per maand. Overigens een cadeau dat bevochten moest worden door de sociale partners.

Echt blij hoeft de gemiddelde werknemer er niet mee te zijn. Tegenover de kleine geste staan behoorlijk wat lastenverzwaringen. Niet in de laatste plaats gaat het dan over de stijgende ziekenfondspremies. Maar ook de pensioenkosten zullen de uitkomsten op de loonstrookjes behoorlijk drukken.

Het instituut voor budgetvoorlichting Nibud kwam gisteren met fictieve loonstrookjes onder meer voor een AOW'er, een bijstandsgerechtigde met een kind en een koppel tweeverdieners. Het Nibud keek naar heel 2003 en hield daarom vast rekening met de loonstijging via de cao's. Werknemers en werkgevers hebben een stijging van maximaal 2,5 procent afgesproken en die is dus ingeboekt door het Nibud. De meeste werknemers zullen die 2,5 procent echter nog niet terugzien op het eerste loonstrookje van 2003.

Uitkeringen als de bijstand en de AOW zijn echter per 1 januari al verhoogd. Het Nibud kan dus vrij exacte gegevens geven voor deze groepen. Voor de alleenstaande AOW'er met een klein aanvullend pensioen verandert er in het nieuwe jaar niet veel. Mits het pensioen geïndexeerd wordt, zo stelt Nibud. Zo niet, dan levert de AOW'er ongeveer een half procent in. ,,Een bijstandsgerechtigde met één kind gaat er in 2003 niet op achteruit. De indexering van de bijstand biedt voldoende compensatie voor de ziektekosten. Maar het is een wankel evenwicht'', aldus Nibud.

Getronics heeft berekeningen gemaakt die vast een vooruitblikje bieden op het eerste loonstrookje, los van de inflatie. Het uiteindelijke nettobedrag onderaan de streep is niet in algemeenheden te vatten, aangezien er veel ligt aan welk pensioenfonds voor de betreffende werknemer geldt. Daarnaast is duidelijk dat de nominale premie voor het ziekenfonds flink stijgt, maar ook die stijging verschilt per zorgverzekeraar. Getronics houdt het op een gemiddelde stijging van ongeveer 100 euro.

Los van deze onzekerheden zijn er de voor iedereen gelijke veranderingen. De arbeidskorting stijgt, de mogelijkheid om fiscaal vriendelijk te sparen neemt af: van 65,67 euro per maand naar 51,09.

In de berekeningen zijn de variabel stijgende pensioen- en ziekenfondspremies buiten beschouwing gelaten. Een werknemer die in december 2002 net als in januari 2003 bruto 3298 euro verdiende, houdt daar in het vereenvoudigde model netto 19,03 meer aan over in 2003 dan vorig jaar. Daar staat tegenover dat hij 14,58 minder spaart. Tegen elkaar weggestreept gaat hij er dus 4,45 euro per maand op vooruit, op jaarbasis ruim 53 euro. Terug naar de realiteit moet hij daar dan nog wel zijn 100 euro duurdere ziekenfonds van betalen en de premiestijging voor het pensioen.

De werknemer die er waarschijnlijk van december 2002 op januari 2003 het meest op vooruitgaat, is de werknemer van 23 of 24 jaar die tegen een minimumloon werkt. Zijn loon stijgt automatisch door de inflatiecorrectie en bovendien betaalt hij geen pensioenpremie (pas vanaf 25 jaar). Zijn nettosalaris stijgt bijna 2 procent, oftewel: 19 euro per maand. Ongeveer 8 euro daarvan moet hij reserveren voor de gestegen ziekenfondspremie.