Afscheid voelt als een bevrijding

AMSTERDAM - Alsof ze haar nieuwe vrijheid ermee wilde symboliseren, zo betrad Renske Endel gisteren de zaal tijdens het Gym Gala waarop zij afscheid van het publiek nam. Geen turnpakje, maar een modern ogende outfit met voor een turnoptreden een ongebruikelijk blote buik. Muziek uit de western Once a time in the west ter begeleiding van haar balkoefening. Daarbij een zelf ontworpen choreografie.

Het optreden viel buiten de marges waarin de strenge regels de deelnemers aan turnwedstrijden gewoonlijk persen. Dat kon ditmaal, want Endel is nu zelf buiten de ingeperkte speelruimte van de turnwereld getreden.

,,Ik voel emotie, ik ben gelukkig'', zei ze even later, nadat ze het publiek ook nog op een brugoefening had getrakteerd. ,,Dit beschouw ik als de bevestiging van wat ik heb bereikt.''

Het was Endels afscheid, maar zelf voelde ze het als haar bevrijding. ,,Er is deze week veel door m'n hoofd gegaan. Ik kijk er nu anders tegen aan, alsof ik van buiten naar mijn carrière kijk. Daar baal ik erg van, dat ik dat nu pas kan.''

De mooie momenten overheersen, geeft ze met een brede glimlach aan. Gelukkig maar, want er is in een relatief korte topsportperiode te veel gebeurd waaraan de herinneringen allerminst tot vrolijkheid stemmen.

Onomwonden geeft ze toe: ,,Het 'moeten' was niet leuk. Ik heb veel momenten van twijfel gekend.'' Er waren blessures, er waren teleurstellingen. ,,Ik heb het mezelf meer dan eens erg moeilijk gemaakt. Maar als je topsport doet, moet je veel accepteren.'' Zoals veeleisende trainers, een ijzeren discipline, de onvoldragen meningen van buitenstaanders: ,,Er zijn zoveel mensen die een oordeel over je hebben, er wordt zoveel over je gepraat.''

Ze was altijd met turnen bezig, dag en nacht. Ze heeft pijn geleden. Blessures gehad aan nek, enkel, rug, knie, voet en schouder. Er was nooit tijd voor een eigen leven. In Sport International zegt ze: ,,Ik heb wel eens in de auto gezeten en gedacht: als ik iets meer naar rechts stuur, dan rij ik in de sloot en hoef ik niet te trainen.'' Nu dringt een nieuw besef door: ,,Als ik ergens zin in heb, kan ik dat zomaar doen.'' Niet meer geleefd worden, maar leven.

Renske Endel (20) was een ster die maar kort straalde. Op het WK in 2001 in Gent haalde ze zilver in de toestelfinale brug en daarmee was ze de eerste Nederlandse turnster in de historie die een WK-medaille haalde. Haar succes vervolgde ze een paar maanden later in Patras, waar ze op het EK wederom zilver voor haar brugoefening won, alsmede een zilveren medaille met het team.

De schittering van de stralende ster werd te snel verduisterd. Er kwamen blessures en Endels glans verdween toen bondscoach Frank Louter haar dit jaar op het WK in Anaheim op de reservebank plaatste. Ze wil daar niet veel meer over zeggen, maar de teleurstelling brak haar motivatie voorgoed.

En nu? Een aanbod van het Cirque du Soleil waar ze haar turnkunde zou kunnen benutten voor acrobatische kunsten heeft ze afgewezen. Voor een zwart gat is ze echter niet bevreesd.

Endel ondervindt aan de omgang met haar medestudenten voeding en diëtetiek in Nijmegen dat ze veel aan haar turnloopbaan heeft gehad. ,,Ik merk dat ik verder ben in de opbouw van mijn leven. Ik heb meer meegemaakt. Dat hoort bij de sport. Nu zie ik pas hoe bijzonder dat is.''

Ze heeft de sport, die ondanks alles haar liefde heeft, nog lang niet vaarwel gezegd. Pas nog heeft ze meegeholpen aan de vloeroefening van Verona van de Leur. ,,Het zou mooi zijn als ik daar in de toekomst iets meer mee zou kunnen.'' Ook demonstraties wil ze nog wel blijven doen.

Ze traint nog drie maal per week een paar uur. Gewoon omdat ze het leuk vindt. Zonder plichtplegingen, zonder veeleisende trainers. ,,Ik train nu alleen nog maar voor Renske Endel.''