Studentes in actie tegen 'stopwatchzorg'

Een aantal verontruste derdejaars studentes verzorging schreef namens de hele klas een brandbrief aan minister Hoogervorst van volksgezondheid. Dat het zo niet langer kan in de Nederlandse verpleeg- en verzorgingshuizen. En dat zij geen zin meer hebben om in de uitgeklede zorg te gaan werken.

MEPPEL - 'Kwaliteitszorg'. Het is een centraal begrip op de opleiding Verzorging aan het Drenthe College in Meppel. Een mooi begrip. Een belangrijke belofte bovendien aan potentiële patiënten: wat zij aan zorg ontvangen, zal als het aan deze school ligt van goede kwaliteit zijn.

Maar de docenten en studenten aan het Drenthe College zijn er dezer dagen een beetje cynisch over. Kwaliteitszorg -die kunnen wij straks niet bieden, zeggen de studenten, die de nodige voorproefjes van de 'echte' zorg krijgen tijdens hun stages. Ze zien zichzelf daar 'stopwatchzorg' leveren, en poetsen zonder praten.

Dit schreven een paar studentes vorige week aan minister Hoogervorst -en of het eens afgelopen kan zijn met nóg verder bezuinigen. Elena Sbenghea (22): ,,Wij hopen dat hij komt praten.'' Patricia Telkamp (19): ,,Wij willen ook uitleg. Waarom weer bezuinigen op de zorg, maar wel investeren in dure vliegtuigen?'' Roswitha Bierman (18): ,,Als hij komt, nemen we hem mee naar een verzorgingshuis.'' Elena: ,,Het gaat hier wel om mensen. Mensen die ervoor hebben gezorgd dat wij het nu beter hebben dan zijzelf vroeger. Wij schamen ons dat wij hen deze zorg moeten bieden.''

De studentes volgen de opleiding tot verzorgende-niveau 3, waar ze leren cliënten te wassen en aan te kleden. Ook moeten ze medische handelingen verrichten zoals medicijnen toedienen, stoma's verzorgen en maagsondes inbrengen. ,,Maar ook'', zegt Elena met nadruk, ,,zorgen dat ze een sociaal leven hebben. Wij moeten gehandicapten verzorgen, en ouderen die soms depressief zijn. Als wij geen aandacht aan hen geven, doet niemand het. Zij roepen ons, maar wij hebben geen tijd om te komen.'' Roswitha: ,,En als je wel gaat, weet je dat andere cliënten tekort komen.'' Patricia: ,,Er gaan soms wel drie bellen tegelijk.'' Roswitha: ,,Zit zo'n oudere op het toilet een kwartier te wachten tot jij eindelijk terugkomt.''

Ze hebben de afgelopen drie jaar al drie lange stages gelopen en ze merken dat ze hooguit aan de 'basiszorg' toekomen: bedden opmaken, cliënten wassen en aankleden. De medische verzorging, maar vooral de menselijke zorg -het persoonlijke gesprekje, het wandelingetje- schieten er bij in.

Patricia: ,,Toen ik dit vak koos, werd mij verteld dat je echt tijd voor de patiënten had, en dat je 'smiddags met ze ging wandelen. Dat is nog maar drie jaar geleden. Terwijl wij nu weten dat je acht uur per dag in de weer bent en nog niet eens tijd hebt voor een wandelingetje over de gáng.''

Elena: ,,Ik kom uit Roemenië waar de zorg echt slecht is. Maar vanaf mijn eerste stage merkte ik dat het hier ook die kant op gaat. Ik zorgde tijdens die stage voor patiënten die een herseninfarct hebben gehad. Zij moeten veel oefeningen doen om te revalideren. Maar daar was geen tijd voor; ze lagen vooral op bed. Dat vind ik zo erg: je komt om mensen te helpen maar je ziet ze alleen maar slechter worden.''

Roswitha: ,,Er werd zelfs bezuinigd op het brood, in de instelling waar ik stage liep. Eerst haalden ze het brood bij de bakker, later werd dat fabrieksbrood. Dat was veel droger en sneller oud, maar ook veel goedkoper.''

De studentes maken zich zorgen om de zorg. Om de ouderen die daarvan afhankelijk zijn, en om hun eigen toekomst die ze zich daar in de verzorginshuizen hadden voorgesteld. Patricia: ,,We weten niet of we een baan zullen vinden. Veel verzorgingshuizen hebben geen geld meer om personeel aan te nemen.''

Roswitha waarschuwt: ,,Straks komt er een andere, meer verwende generatie ouderen die meer verwacht. Dan blijkt nog sterker dat wij niet aan hun behoeften kunnen voldoen. En die mensen pikken het niet dat ze maar eens per week mogen douchen.'' Elena: ,,Ook de medische zorg, die eigenlijk volgens protocollen moet verlopen, moet altijd snel, snel, snel.''

Roswitha: ,,Het is zwaar werk, lichamelijk maar ook mentaal. Ik ben aan het einde van een werkdag vaak verdrietig als ik zo'n mevrouw voor het raam zie zitten die ik weer helemaal geen aandacht heb kunnen geven.'' Elena: ,,Ik vind het schokkend dat er nog meer bezuinigd gaat worden in plaats van geïnvesteerd. Denk maar niet dat Hoogervorst zelf later in zo'n verzorgingshuis gaat zitten.''

Patricia wil 'onder deze omstandigheden' niet in een verzorgings- of verpleeghuis werken en wil nu doorleren voor een baan in een ziekenhuis. Net als Elena: ,,Het werk moet eerst aantrekkelijker worden.'' Roswitha knikt: ,, De werkdruk is veel te hoog, er wordt zo'n enorme verantwoordelijkheid op je gelegd. Ik vraag mij af of ik wel de goede opleiding heb gekozen.''