Stoppen met roken is deksels moeilijk

Stoppen met roken is de topper op het lijstje voornemens voor het nieuwe jaar. Honderdduizenden zijn van plan op 31 december hun laatste sigaret te roken. Enige hulp hebben ze wel nodig.

AMSTERDAM - De jongste steekproef wijst uit dat 646000 Nederlandse rokers per 1 januari willen stoppen. In de komende negen dagen zal dit legertje nog verder aangroeien.

Het slechte nieuws: als die 646000 allemaal op eigen kracht denken te gaan stoppen zullen er maximaal 45220 succes hebben. Slechts zeven procent slaagt op eigen houtje -en dat is nog een optimistische score.

Hart- en vaatspecialisten, oncologen en longartsen weten het al jaren: alleen lichte rokers en een enkele verstokte paffer lukt het om zonder enige hulp het roken op te geven. Stoppen op eigen kracht is deksels moeilijk, werd onlangs nog eens vastgesteld op een conferentie over tabaksverslaving van het Partnership Stop met Roken, een samenwerkingsverband van organisaties en bedrijven uit de gezondheidszorg.

De Stichting Volksgezondheid en Roken, die ook dit jaar rond oud en nieuw een grote stoppen-met-rokencampagne voert, hamert al jaren op een grotere betrokkenheid van huisartsen bij het stoppen met roken. Stivoro vindt dat huisartsen rokende patiënten moeten wijzen op de risico's en de noodzaak om te stoppen, ook al komen de patiënten niet bij de dokter voor een klacht die iets met roken te maken heeft. De stichting wil ook tandartsen gaan inschakelen bij het bestrijden van roken.

De effectiviteit van goede raad van de huisarts is bewezen. Bij een kort advies verdubbelt de succeskans en met een stok achter de deur (de patiënt moet bijvoorbeeld na bepaalde tijd terugkomen op het spreekuur) is de slagingskans bijna verdrievoudigd. Maar de dokter heeft weinig tijd en houdt er niet van om patiënten ongevraagd met adviezen te bestoken.

Doodzonde, vindt klinisch psychologe dr. Gay Sutherland, directeur van een stoppen-met-rokenkliniek in Londen. ,,Van een gemiddelde Britse huisartsenpraktijk met 1400 volwassen rokers willen er 950 stoppen, hebben er 1100 al een poging gedaan, zijn er 600 van plan om komend jaar te stoppen en doen er ieder jaar 500 een serieuze poging. De patiënt staat dus beslist open voor advies, huisartsen hoeven geen schroom te hebben.''

Bekend is dat zeventig procent van de rokers liever wil stoppen, vooral om gezondheidsredenen, maar ook omdat roken almaar duurder wordt. Sutherland is voorstander van het gebruik van hulpmiddelen bij rokers die willen stoppen. Kauwgom, pleisters en neussprays met nicotine helpen verstokte rokers bij hun opgeven van hun verslaving, zegt zij. Ook 'zwaardere' middelen zoals antidepressiva, halen zware rokers over de streep.

Maar gezondheidspsycholoog prof. Martin Jarvis, een internationaal verslavingsexpert, zei op de conferentie dat pleisters en pillen niet moeten worden gezien als dé oplossing voor het probleem. ,,Het blijven hulpmiddelen. Voorwaarde is een roker die gemotiveerd is.''

Hoogleraar huisartsengeneeskunde dr. Chris van Weel merkte op dat in de komende jaren het stoppen voor de roker alleen nog maar moeilijker zal worden, want: ,,De lichte rokers zijn dan allang gestopt. Wat overblijft is de groep echt verslaafde rokers. Die moeten we verdere ondersteuning kunnen bieden.''

Onlangs bleek uit wetenschappelijk onderzoek onder 1266 rokers dat het vergoeden van hulpmiddelen jaarlijks minimaal 97000 extra stoppers zou opleveren. Maar minister Hoogervorst wees vergoeding af. Hij heeft er geen geld voor.