Hof handhaaft 18 jaar voor Volkert van der G.

Volkert van der G. is wederom tot 18 jaar cel veroordeeld, hoewel voor het gerechtshof zwaarder weegt dat door de moord op Pim Fortuyn de democratie is aangetast.

AMSTERDAM - ,,Het boek kan dicht'', zei Marten Fortuyn gisteren kort na de veroordeling van de moordenaar van zijn broer Pim door het Amsterdamse gerechtshof.

Van de toehoorders op de volle publieke tribune van de justitiebunker in Amsterdam-Osdorp was hij een van de weinigen die tevreden was over het oordeel van het hof. Hoewel de drie raadsheren op diverse punten zwaarder tilden aan de feiten tegen Volkert van der G. dan de rechtbank eerder deed, handhaafde het hof de straf in eerste aanleg: 18 jaar.

,,Ik kan er goed mee leven. De motivatie is erg goed, veel beter dan bij de rechtbank'', aldus Marten Fortuyn. ,,Het had ook lager kunnen uitvallen. De uitspraak is een goed signaal naar andere idioten die zoiets in het hoofd zouden willen halen.''

Op de tribune, onder de schare aanhangers van Pim Fortuyn, overheerste teleurstelling en verbittering. Een oudere vrouw zat stilletjes op de achterste rij te snikken toen ze hoorde dat Van der G. 'maar' achttien jaar had gekregen. Bij zijn binnenkomst in de grauwe zittingszaal hadden de Fortuynisten Van der G. hún vonnis met motivering nogmaals luid door de kogelvrije glaswand geschreeuwd: ,,Huurmoordenaar! Levenslang!'' Naaste familieleden van Van der G., voor het eerst aanwezig in de zaal, reageerden geschokt.

Bij de procespartijen was er wel tevredenheid over het arrest. De verdediging stelde vast dat het hof gevoelig bleek voor het verweer dat Van der G. langdurig is blootgesteld aan een 'extreem zwaar regime'. Hij zit in afzondering en staat onder cameratoezicht. Het hof heeft met die omstandigheid rekening gehouden bij de straftoemeting. Maar voegde eraan toe dat het detentieregime, afgezet tegen de ernst van het delict, 'nauwelijks gewicht in de schaal legt'. De advocaten beslissen later of er reden is voor cassatie bij de Hoge Raad. De meeste van hun verweren zijn door het hof terzijde geschoven.

Voor het openbaar ministerie ligt cassatie niet voor de hand, deelde een woordvoerster mee. Het OM had levenslang geëist, maar kan leven met de opgelegde straf. ,,Dit arrest maakt heel duidelijk dat de moord een politieke daad is geweest, die grote schade heeft toegebracht aan het democratisch proces in Nederland.''

Het gerechtshof vond dat er geen reden was Van der G. nader te onderzoeken op nog niet-onderkende persoonlijkheidsstoornissen, zoals autisme. Maar het hof stelde tegelijk vast het het psychiatrisch rapport van het Pieter Baancentrum vragen oproept. De gedragsdeskundigen hebben het hof niet kunnen uitleggen dat er geen verband zou zijn tussen zijn stoornis en de moord. ,,Er is geen bevredigend antwoord gegeven op de vraag hoe verdachte zijn dwangmatige kant opzij heeft kunnen zetten bij de moord op dr. Fortuyn.''

Het hof zegt niet te kunnen uitsluiten dat Van der G. ooit opnieuw een politieke moord zou plegen, omdat motief of drijfveer voor de aanslag moeten worden gezocht in de persoonlijkheid van de dader. De rechtbank had eerder de kans op herhaling niet aanwezig geacht. Ook vindt het hof de aantasting van het democratische proces door de moord op Fortuyn ernstiger dan de rechtbank.