Verzet tegen kier in Haringvliet bij droogte

AMSTERDAM - Het 'op een kier' zetten van de Haringvlietsluizen kan desastreus uitpakken voor de zoetwatervoorraad. De droge zomer heeft acht Zuid-Hollandse waterschappen daarvan overtuigd.

Zij hebben een brief geschreven aan staatssecretaris Schultz van Haegen van verkeer en waterstaat. Daarin stellen zij dat de watervoorziening in onder meer het Westland (tuinbouw) en het Europoort- en Botlekgebied (industrie) bij langdurige droogte in gevaar komt als de sluizen gedeeltelijk worden geopend.

Het kabinet besloot in juni maximaal 35 miljoen euro uit te trekken voor het openzetten van de sluizen. Zeewater kan dan het zoete Haringvliet binnenstromen: een eerste stap om de natuurlijke delta in Zuid-Holland en Zeeland te herstellen. Ook natuurorganisaties willen dat graag.

Zo niet de waterschappen. ,,We hebben deze zomer goed doorstaan'', zegt dijkgraaf D. Monster van waterschap De Brielse Dijkring. ,,Maar alleen omdat we nu nog een grote zoetwaterbuffer in het Haringvliet hadden.''

Weliswaar worden in de toekomst bij langdurige droogte en lage waterstanden de Haringvlietsluizen tijdelijk dichtgezet om te voorkómen dat het zeewater landinwaarts oprukt. Maar, zegt Monster, ,,we zitten dan met een grote bel zout water aan de binnenkant van de sluis die we -omdat de sluis dichtzit- niet meer wegkrijgen.''

Het zoute water kan dan oprukken tot Tiengemeten, voorspelt Monster, zodat tal van 'inlaatpunten' voor zoet water onbruikbaar worden. Deze zomer lieten diverse waterschappen al brak water in om de waterstand op peil te houden. ,,Maar het water dat we dan zouden moeten inlaten, is twintig keer zo zout. Dat kán niet, dan gaan alle planten dood.''

De zoetwatervoorziening, zegt Monster, valt alleen zeker te stellen door al bij de eerste tekenen van langdurige droogte de sluizen bij eb open en bij vloed dicht te zetten, zodat het Haringvliet tijdelijk weer zoet wordt. Dat betekent dat het water veelvuldig gedurende langere perioden zoet zal zijn. Hij is geen natuur-deskundige, benadrukt Monster. ,,Maar ik vraag me af of de natuur er dan nog iets mee opschiet.''

De Haringvlietsluizen zijn in 1970 aangelegd als onderdeel van de Deltawerken. In 2001 besloot de Tweede Kamer dat ze een klein stukje opengaan -een platvis moet er op zijn kant doorheen, wordt wel gegrapt. De harde scheiding tussen zoet en zout water maakt dan plaats voor een brakke overgangszone, en zeevissen kunnen weer vanuit de zee de Rijn en de Maas opzwemmen om zich voort te planten.

Een woordvoerder van het ministerie van verkeer en waterstaat verzekert dat de brief van de waterschappen niet lichtvaardig aan kant zal worden geschoven. ,,Maar er moet veel gebeuren, willen we het besluit om de sluizen open te zetten terugschroeven.''